Nhấn mạnh những khó khăn của doanh nghiệp, đặc biệt là lĩnh vực bất động sản tại Hội thảo "Động lực cho tăng trưởng kinh tế hai con số": Nâng cao năng suất lao động là yếu tố tiên quyết diễn ra sáng 31/3, Chủ tịch Hiệp hội Nhà thầu xây dựng Việt Nam (VACC), cho rằng dù nút thắt pháp lý đã dần được tháo gỡ, nhưng “cơn bão” chi phí nguyên vật liệu và áp lực chi phí vốn đang đẩy doanh nghiệp vào thử thách sống còn.

Ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch HĐQT CTCP bất động sản Toàn Cầu, Chủ tịch VACC, cho biết kể từ đầu quý II/2026, lãi suất cho vay doanh nghiệp đã bị đẩy từ mức 7 - 7,5% lên tới 11 - 12%/năm; trong khi lãi suất cho vay cá nhân mua nhà chạm ngưỡng 14 - 15%/năm.

"Đây là mức chi phí vốn bất khả thi đối với cả chủ đầu tư lẫn người mua nhà ở thực", ông nói.

Bên cạnh đó, tác động từ xung đột tại Trung Đông đang thổi bùng "bão giá" nguyên nhiên vật liệu đầu vào. Thực tế ghi nhận dầu diesel đã tăng giá hơn gấp đôi (từ 17.000 đồng lên 35.000 đồng/lít), nhựa đường asphalt cũng tăng mạnh từ 12.000 đồng lên 19.000 đồng/kg.

"Áp lực chi phí tàn khốc này khiến hàng loạt nhà thầu rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan: Tiếp tục thi công sẽ lỗ nặng, nhưng dừng lại thì vi phạm hợp đồng", ông Hiệp cho biết.

Theo ông, để đạt được mục tiêu lớn là tăng trưởng kinh tế trên 10% của cả nước, nhóm ngành công nghiệp - xây dựng phải gánh vác mức tăng trưởng ít nhất 12% trong năm 2026. Ngành xây dựng đón nhận cơ hội lịch sử khi Chính phủ quyết định giải ngân nguồn vốn đầu tư công khổng lồ, lên tới 1 triệu tỷ đồng trong năm 2026.

Tuy nhiên, bên cạnh các thách thức từ chi phí nguyên vật liệu và vốn, năng lực nội tại của ngành để hấp thụ được hết dòng vốn trên cũng là một dấu hỏi lớn.

Số lượng doanh nghiệp xây dựng có quy mô vốn trên 500 tỷ đồng hiện nay chỉ đếm trên đầu ngón tay, khó lòng hấp thụ hết các siêu dự án nếu không được tháo gỡ kịp thời. 

Cần quyết liệt xử lý "cục máu đông" 1 triệu tỷ đồng 

Vị này nói thêm, khi "nút thắt" pháp lý vừa mở thì "điểm nghẽn" tín dụng lại siết chặt. Bản chất ngành bất động sản phụ thuộc tới 70% vào vốn vay ngân hàng, nhưng hiện nay, các ngân hàng lớn (kể cả nhóm Big 4) đang có động thái từ chối cấp tín dụng cho các dự án mới, hoặc chỉ lựa chọn rất khắt khe các dự án tại khu vực Hà Nội và TP HCM. Nguồn tiền tắc nghẽn, doanh nghiệp không thể triển khai dự án, còn hàng tồn kho đứng trước nguy cơ trở thành nợ xấu khổng lồ do không có thanh khoản.

"Việc xử lý khối nợ xấu 1 triệu tỷ đồng của nền kinh tế cũng sẽ rơi vào bế tắc nếu dòng tiền không được khơi thông", ông Hiệp nêu quan điểm.

Theo Chủ tịch VACC, để ngành bát động sản và xây dựng đạt được mức tăng trưởng 12%, qua đó đóng góp vào mục tiêu tăng trưởng chung của cả nước thì điều kiện tiên quyết là phải có sự điều chỉnh linh hoạt và nới lỏng từ chính sách tiền tệ.

"Nếu không có các giải pháp can thiệp để hạ nhiệt lãi suất và khơi thông dòng vốn tín dụng, mục tiêu tăng trưởng vĩ mô sẽ gặp phải lực cản vô cùng lớn", ông Hiệp cho hay.

Ở góc độ các tổ chức tín dụng, TS.Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch, kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam lại cho rằng nợ xấu và các dự án tồn đọng chính là "cục máu đông" của nền kinh tế.

Hiện nay, câu chuyện 1 triệu tỷ đồng nợ xấu (bao gồm nợ nội bảng, nợ tại VAMC) và nợ tiềm ẩn rủi ro từ thị trường bất động sản chưa được giải tỏa.

"Nếu chúng ta không có những chính sách quyết liệt để tháo gỡ các dự án vướng mắc và khơi thông dòng vốn đang bị đóng băng này, thì quốc gia sẽ mất đi một nguồn lực đầu tư khổng lồ", ông Hùng nhấn mạnh.

Do đó, để hiện thực hóa khát vọng tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, cần bồi đắp và khơi thông nguồn lực về vốn đồng bộ từ hai trụ cột là thị trường vốn và thị trường tiền tệ.

Thứ nhất, cần xây dựng thị trường vốn phát triển bền vững. Ông nhấn mạnh, thị trường vốn cần được vận hành ổn định, minh bạch để làm tốt vai trò thu hút nguồn lực nhàn rỗi trong xã hội. Một thị trường vốn phát triển bền vững sẽ là bệ phóng cung cấp nguồn vốn đầu tư dài hạn, tạo nền tảng vững chắc cho sự đi lên của nền kinh tế.

Thứ hai, cần quyết liệt xử lý 1 triệu tỷ đồng nợ xấu để khơi thông dòng tiền. Theo ông Hiệp, ngành ngân hàng thời gian qua đã thể hiện tốt vai trò điều tiết vốn của nền kinh tế, song thách thức lớn nhất hiện nay là huy động nguồn tiền nhàn rỗi trong dân cư để phục vụ các dự án phát triển.

"Đặc biệt, nền kinh tế đang đối mặt với 'cục máu đông' nợ xấu lên tới khoảng 1 triệu tỷ đồng. Đảng và Nhà nước cần có những chính sách quyết liệt, đột phá để giải phóng khối tài sản đang bị đóng băng này. Việc đưa nguồn vốn khổng lồ này quay trở lại quỹ đạo lưu thông sẽ giúp kéo giảm chi phí vận hành toàn nền kinh tế và trực tiếp tạo ra động lực tăng trưởng mới", Phó Chủ tịchHiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho hay.