Ngày 18/7, Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp với chủ đề "tháo gỡ điểm nghẽn - khơi thông nguồn lực - thúc đẩy tăng trưởng".

Tại Hội nghị, ông Nguyễn Thanh Tùng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) nêu ra 5 khó khăn vướng mắc.

Thứ nhất là khó khăn vướng mắc liên quan đến việc bố trí đủ nguồn vốn để cung ứng tín dụng ra thị trường. Thứ hai là liên quan đến bất cân đối về nguồn vốn. Thứ ba là liên quan đến chi phí vốn tăng trong thời gian tới. Thứ tư liên quan đến nguồn cung ngoại tệ, tỷ giá. Thứ năm là các nội dung liên quan đến chính sách tài sản bảo đảm, cũng như là việc vay vốn của các địa phương mà có quy hoạch làm ảnh hưởng đến tài sản bảo đảm của các ngân hàng.

Ông Tùng nói thêm, dưới góc độ nền kinh tế, để đạt được tăng trưởng GDP 10% thì tỷ lệ đầu tư cần đạt là 40% GDP. Tuy nhiên, tỷ lệ tiết kiệm bình quân trong nước chỉ đạt con số 36,5% (theo tính toán độc lập của nhóm kinh tế vĩ mô Vietcombank). Nếu loại trừ phần kinh tế phi chính thức thì việc tiết kiệm trong nước còn thiếu hơn rất nhiều.

"Vietcombank tuân thủ tuyệt đối theo chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước về mặt bằng lãi suất huy động vốn. Do vậy, nguồn vốn Vietcombank đang huy động bị thiếu so với nhu cầu để tăng trưởng tín dụng. Tuy nhiên, LDR (tỷ lệ dư nợ tín dụng trên vốn huy động) Ngân hàng Nhà nước cho phép là 80%, Vietcombank hiện nay chỉ ở khoảng dưới 70%, rất an toàn", vị này cho hay.

Cũng theo ông Tùng, từ phân tích nêu trên có thể thấy tích lũy trong nước sẽ không đủ. Vấn đề cốt lõi là bây giờ các ngân hàng sẽ không dư dả vốn để cung ứng cho tín dụng, đặc biệt là nhu cầu cho rất nhiều dự án lớn trong thời gian tới. Do vậy, giải pháp tất yếu là phải huy động nguồn vốn từ bên ngoài.

Về giải pháp đối với nguồn vốn, Chủ tịch Vietcombank đề xuất cho phép trong thời gian tới Bộ Tài chính có thể phát hành trái phiếu quốc tế. Bởi với uy tín của Việt Nam hiện nay, trái phiếu quốc tế sẽ được lãi suất tốt, thay vì để các doanh nghiệp tự đi huy động như hiện nay.

"Chúng tôi rất mong trong thời gian tới thị trường vốn, đặc biệt là thị trường trái phiếu doanh nghiệp, sẽ được phát triển mạnh mẽ hơn. Hiện quy mô trái phiếu doanh nghiệp chỉ khoảng 10% GDP, thấp hơn rất nhiều so với các nước trong khu vực như Thái Lan, Malaysia hay Trung Quốc.

Để giải quyết vấn đề này, ngành ngân hàng cũng có thể tham gia hỗ trợ thông qua chính sách liên quan đến nhận tài sản bảo đảm của các đơn vị phát hành. Rất nhiều trái phiếu doanh nghiệp phát hành hiện nay khiến nhà đầu tư chưa yên tâm về tài sản bảo đảm (ví dụ bất động sản hay tài sản hình thành từ vốn vay). Chỉ có các tổ chức tín dụng mới có thể nhận được các tài sản này. Nếu đồng bộ cả ngành ngân hàng và tài chính thì sẽ tạo động lực cho trái phiếu doanh nghiệp phát triển", ông Tùng kiến nghị.

NHNN điều hành chính sách lãi suất tương đối vất vả thời gian qua

Liên quan đến ý kiến của Chủ tịch Vietcombank, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn đã có những giải đáp.

Cụ thể, về vấn đề chi phí đối với cho vay hoặc bảo lãnh..., theo Thống đốc khi huy động vốn ngân hàng trong nước cũng phải vay vốn từ nước ngoài, nên chi phí phải tăng thêm. Tất nhiên, để có những chính sách đặc thù thì doanh nghiệp Việt Nam có thể trực tiếp làm việc với nhau để có cơ chế và Ngân hàng Nhà nước sẽ tham gia vào quá trình ấy để xem xét.

"Thời gian vừa qua, NHNN điều hành chính sách lãi suất tương đối vất vả do nhu cầu vốn rất cao, trong lúc huy động vốn của nền kinh tế còn eo hẹp. Chúng ta tập trung vào tăng trưởng kinh tế, tập trung vào tín dụng, vì vậy khi thiếu hụt vốn thì đương nhiên lãi suất nâng cao. Mà lãi suất huy động đầu vào cao thì lãi suất đầu ra cao, như vậy trực tiếp ảnh hưởng đến doanh nghiệp sản xuất kinh doanh.

Vì vậy trong thời gian qua, NHNN cố gắng bớt áp lực và các ngân hàng xác định không cạnh tranh huy động vốn lẫn nhau để đầu ra hợp lý", ông Ấn cho hay.

Còn vấn đề huy động từ bên ngoài, vị này cho biết NHNN đang tính toán và chắc chắn phải có sự vào cuộc. Bộ Tài chính cũng sẽ căn cứ vào cơ sở đó, căn cứ vào nhu cầu vốn của nền kinh tế, cân đối cùng với NHNN triển khai nội dung này.

Bên cạnh đó, đối với vấn đề cho vay ngoại tệ, NHNN đang nghiên cứu để áp dụng một số đối tượng, nếu nhập khẩu để phục vụ cho đầu tư thì có thể nghiên cứu cho vay ngoại tệ.

"Chúng tôi cũng đang nghiên cứu xem xét mở rộng đối tượng trong thời gian tới, có thể đưa vào áp dụng vấn đề này", ông Ấn nói.

Về nguồn vốn ngân hàng hiện nay, Thống đốc cho biết huy động vốn ngắn hạn lên đến 80%, chỉ có 20% trung dài hạn. Cơ cấu nguồn vốn ngân hàng chủ yếu vẫn để cho vay ngắn hạn, nhưng trên thực tế nhu cầu vay trung dài hạn hiện nay của doanh nghiệp rất lớn. Việc này trong quá trình điều hành, từng tổ chức tín dụng phải có trách nhiệm việc kiểm soát an toàn của chính mình, vừa hỗ trợ được doanh nghiệp nhưng bảo đảm an toàn hệ thống.

Liên quan đến chính sách về nhận tài sản đảm bảo để doanh nghiệp phát hành trái phiếu ra công chúng hoặc trái phiếu riêng lẻ, Thống đốc cho biết NHNN đã báo cáo Chính phủ và tới đây sẽ đưa vào một trong những điều của Luật sửa đổi bổ sung Luật Tổ chức tín dụng.

Theo đó, sẽ cho quyền ngân hàng thương mại được lựa chọn thực hiện dịch vụ quản lý tài sản để phát hành trái phiếu doanh nghiệp. "Hy vọng đây cũng là một kênh để thị trường vốn phát triển, gánh đỡ bớt nhu cầu vốn trung dài hạn của doanh nghiệp", ông Ấn cho hay.