Sáng 9/7, đã diễn ra Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ hai năm 2026 do Học viện Tài chính phối hợp với Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) tổ chức.

Kinh tế Việt Nam tăng trưởng tích cực trong sáu tháng đầu năm

Phát biểu tại Diễn đàn, PGS,TS. Nguyễn Mạnh Thiều Phó Giám đốc Học viện Tài chính nêu rõ, kinh tế toàn cầu trong nửa đầu năm tiếp tục diễn biến phức tạp khi xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn chuỗi cung ứng dầu khí, đẩy giá hàng hóa và chi phí vận tải quốc tế biến động mạnh.

Trong bối cảnh đó, nhiều tổ chức quốc tế như IMF, WB, OECD, Liên Hợp Quốc và Fitch Ratings đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2026 xuống còn 2,4 - 3,1%.

Dù vậy, kinh tế Việt Nam vẫn duy trì đà tăng trưởng tích cực. Theo báo cáo của Viện Kinh tế - Tài chính, GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 7,63% của cùng kỳ 2025. Riêng quý II, GDP tăng 8,39%, mức cao nhất của quý II kể từ năm 2011.

Các chỉ tiêu về tổng cầu cũng ghi nhận diễn biến khả quan. Tiêu dùng cuối cùng tăng 8,15%, trong khi tích lũy tài sản tăng tới 15,2% - gần gấp đôi tốc độ tăng GDP, phản ánh xu hướng mở rộng đầu tư và niềm tin của doanh nghiệp vào triển vọng kinh tế.

Về mặt bằng giá, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 6 tháng đầu năm tăng 4,38%, cao hơn mức 3,27% cùng kỳ năm trước nhưng vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Đáng chú ý, CPI tháng 6 giảm 0,39% so với tháng trước nhờ giá xăng dầu giảm theo diễn biến thị trường thế giới.

Áp lực kiểm soát lạm phát nửa cuối năm vẫn lớn 

Theo phân tích của Viện Kinh tế - Tài chính, áp lực lạm phát thời gian tới vẫn còn lớn khi Chính phủ tiếp tục thúc đẩy đầu tư công, mở rộng tín dụng để hỗ trợ tăng trưởng, đồng thời thực hiện lộ trình tính đúng, tính đủ giá một số dịch vụ công như y tế và giáo dục. Việc điều chỉnh tiền lương cơ sở từ ngày 1/7 cùng những rủi ro từ thiên tai, biến đổi khí hậu cũng có thể tạo thêm sức ép lên mặt bằng giá.

Dù vậy, nếu căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục hạ nhiệt và giá dầu thô duy trì trong khoảng 60-70 USD/thùng, Viện Kinh tế - Tài chính dự báo CPI bình quân cả năm 2026 sẽ dao động trong khoảng 4,3 - 4,5%, qua đó vẫn có khả năng đạt mục tiêu kiểm soát lạm phát mà Quốc hội đề ra.

Tại diễn đàn, các chuyên gia cũng cho rằng để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2026, cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, đồng thời theo dõi sát diễn biến giá các mặt hàng chiến lược như xăng dầu, vật liệu xây dựng, vàng, bất động sản và thị trường tài chính nhằm chủ động ứng phó với các biến động từ bên ngoài.

Tại Diễn đàn, các chuyên gia cũng đưa ra những góc nhìn khác nhau về triển vọng lạm phát trong nửa cuối năm.

PGS.TS. Ngô Trí Long nhận định mặt bằng giá sẽ tiếp tục chịu sức ép từ biến động địa chính trị, giá năng lượng, tỷ giá và việc điều chỉnh giá một số dịch vụ thiết yếu. "CPI năm 2026 có thể diễn ra theo ba kịch bản, trong đó kịch bản cơ sở là CPI bình quân tăng 4,4-4,7%, còn kịch bản bất lợi có thể lên tới 4,8 - 5,2%." ông Long nhận định.

Trong khi đó, Nguyễn Đức Độ cho rằng khả năng kiểm soát lạm phát dưới mục tiêu Quốc hội đề ra vẫn hiện hữu nếu các điều kiện thuận lợi được duy trì. Ông dự báo lạm phát trung bình cả năm 2026 khoảng 4,7%, đồng thời nhấn mạnh: "Kịch bản kiểm soát lạm phát thành công dưới 4,5% vẫn có thể xảy ra nếu (i) giá dầu tiếp tục giảm; (ii) Nhà nước tiếp tục duy trì hỗ trợ thuế đối với xăng dầu đến hết năm; (iii) Chính phủ không điều chỉnh giá điện, giá dịch vụ y tế và giáo dục; (iv) NHNN giữ tỷ giá ổn định." 

Một trong những yếu tố có thể tạo áp lực lên lạm phát trong những tháng cuối năm là việc tiếp tục điều chỉnh giá các dịch vụ công theo lộ trình.

Báo cáo của Viện Kinh tế - Tài chính cho rằng, việc tiếp tục thực hiện lộ trình tính đúng, tính đủ đối với một số dịch vụ do Nhà nước quản lý như y tế, giáo dục; tác động của biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh và điều chỉnh tiền lương cơ sở từ ngày 01/7/2026 cũng là những yếu tố gây sức ép tăng mặt bằng giá nửa cuối năm 2026.