PV: Xin cảm ơn ông đã dành thời gian trong những ngày cuối năm bận rộn này. Năm tới theo quan niệm của người xưa là năm con Ngựa. Dưới góc nhìn là một nhà lãnh đạo doanh nghiệp, ông thích nhất đặc tính nào của con ngựa (nhanh, bền bỉ, luôn đúng hướng…) và vì sao?

Ông Phạm Minh Thắng: Nếu chọn một đặc tính của con ngựa, tôi nghĩ đó là sự bền bỉ. Tốc độ có thể giúp doanh nghiệp nắm bắt cơ hội trong ngắn hạn, nhưng chỉ có bền bỉ mới giúp đi được đường dài, đặc biệt trong ngành công nghệ, bởi thời gian đầu tư vào sản phẩm thường sẽ kéo dài và thành quả không đến ngay lập tức.

ELCOM đã trải qua hơn 30 năm phát triển, với nhiều giai đoạn thị trường biến động mạnh. Điều giúp chúng tôi tồn tại và lớn lên không phải là những cú tăng trưởng đột biến, mà là khả năng kiên trì theo đuổi các hướng đi chiến lược, kể cả khi chưa nhìn thấy “quả ngọt”. Vì vậy, bước sang năm mới chúng tôi cũng tự nhắc mình phải giữ được tinh thần đó: đi xa quan trọng hơn đi nhanh.

PV: Nhìn lại hành trình 30 năm của ELCOM, người ta thấy một quỹ đạo khá thú vị: 15 năm đầu tiên đi rất nhanh trong viễn thông, rồi có một giai đoạn đi ngang tích lũy, và giờ đây lại bùng nổ với kỷ lục lợi nhuận 2025. Cổ nhân có câu "Đường dài mới biết ngựa hay". Kết quả rực rỡ hôm nay liệu có phải là một cú "phi nước đại" gặp thời nhờ sóng đầu tư công, hay là kết quả của một chiến lược "nuôi quân, rèn ngựa" âm thầm suốt cả thập kỷ mà người ngoài chưa hiểu hết?

Ông Phạm Minh Thắng: Tôi cho rằng kết quả năm 2025 không phải là một cú tăng tốc gặp thời, mà là điểm rơi của một chu kỳ chuẩn bị kéo dài hơn một thập kỷ.

Đúng là làn sóng đầu tư hạ tầng và chuyển đổi số đã tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp công nghệ như chúng tôi. Nhưng cơ hội chỉ thực sự có ý nghĩa khi doanh nghiệp đã sẵn sàng về năng lực công nghệ, đội ngũ và hệ sinh thái sản phẩm.

Có những giai đoạn ELCOM chấp nhận đi chậm để tái cấu trúc, đầu tư R&D và chuyển dịch từ mô hình tích hợp sang làm chủ công nghệ. Những khoản đầu tư đó từng khiến kết quả kinh doanh chưa nổi bật, nhưng đổi lại chúng tôi xây được nền móng đủ vững để tăng trưởng khi thị trường bước vào chu kỳ mới.

Vì vậy, nếu ví von, tôi nghĩ ELCOM không “phi nước đại”, mà là con ngựa đã được rèn luyện đủ lâu để có thể tăng tốc đúng thời điểm.

PV: Hãy nói về bước ngoặt 2011-2012. Khi đó ELCOM đang yên ổn với vị thế lớn trong ngành viễn thông thì lại quyết định rẽ ngang sang Giao thông thông minh (ITS) – một khái niệm lúc bấy giờ còn quá mơ hồ và đầy rủi ro tại Việt Nam. Quyết định này hay chính xác hơn là đặt cược vào một "chú ngựa non" (ITS) lúc đó đã vấp phải những sự phản đối hay nghi ngại như thế nào trong nội bộ? Đâu là niềm tin để ELCOM kiên định rằng cú chuyển hướng này sẽ về đích sau hơn 10 năm?

Ông Phạm Minh Thắng: Thời điểm 2011-2012, khi chúng tôi quyết định đầu tư vào giao thông thông minh, khái niệm này tại Việt Nam còn rất mới. Sự hoài nghi là điều khó tránh khỏi, không chỉ từ thị trường mà cả trong nội bộ, bởi đó là lĩnh vực đòi hỏi vốn lớn, thời gian dài và chưa có tiền lệ thành công rõ ràng.

Niềm tin của chúng tôi khi đó đến từ một quan sát khá đơn giản rằng đô thị sẽ phát triển, phương tiện sẽ gia tăng, và công nghệ sẽ phải tham gia vào bài toán quản lý giao thông, phục vụ được cho cộng đồng. Đây không phải là xu hướng ngắn hạn mà là nhu cầu tất yếu của một nền kinh tế đang tăng trưởng.

Hơn nữa, nếu doanh nghiệp công nghệ Việt không bắt đầu từ sớm, chúng ta sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào giải pháp ngoại. Vì vậy, ELCOM sẵn sàng làm “người mở đường”, kiên trì tích lũy năng lực phát triển sản phẩm và triển khai qua từng dự án. Nhìn lại, tôi nghĩ điều quan trọng nhất không phải là quyết định rẽ hướng, mà là sự kiên định theo đuổi lựa chọn đó trong hơn 10 năm.

PV: Dữ liệu cho thấy ELCOM đang nắm tới 80% thị phần ITS và công nghệ Camera AI tại Việt Nam. Tuy nhiên, trên đường đua công nghệ, kẻ dẫn đầu hôm nay rất dễ bị bỏ lại vào ngày mai bởi sự thay đổi chóng mặt của AI. Khi đang dẫn đầu với khoảng cách lớn như vậy, ông có lo sợ sự xuất hiện của các tập đoàn công nghệ khổng lồ lấn sân hoặc các startup AI linh hoạt hơn? ELCOM làm gì để "ghìm cương" sự tự mãn và duy trì sức rướn?

Ông Phạm Minh Thắng: Trong công nghệ, vị trí dẫn đầu chỉ mang tính thời điểm. AI đang thay đổi từng ngày, và khoảng cách hôm nay có thể bị san lấp rất nhanh.

Chúng tôi không nhìn các tập đoàn lớn hay startup như mối đe dọa, mà xem đó là động lực để liên tục đổi mới. Điều ELCOM tập trung là làm chủ công nghệ lõi, đầu tư dài hạn cho R&D và xây dựng đội ngũ kỹ sư chất lượng cao.

Quan trọng hơn, chúng tôi cố gắng duy trì một văn hóa doanh nghiệp đủ “khó tính” với chính mình, luôn đặt câu hỏi liệu sản phẩm hôm nay đã tốt hơn hôm qua chưa. Khi doanh nghiệp còn giữ được tinh thần học hỏi, thì tự mãn sẽ khó có đất tồn tại.

PV: ELCOM là doanh nghiệp công nghệ làm chủ công nghệ lõi (Product Owner) với các sản phẩm "Made by ELCOM" như Camera AI. Chúng ta đều biết, làm thương mại thì "tiền tươi thóc thật", còn làm R&D thì như "nuôi con mọn", tốn kém và rủi ro. Có bao giờ ông hay ban lãnh đạo cảm thấy chùn bước khi dòng tiền bị bào mòn bởi chi phí nghiên cứu? Câu chuyện nào đằng sau việc tạo ra sản phẩm hay thuật toán AI đầu tiên mà ông nhớ nhất?

Ông Phạm Minh Thắng: Đầu tư cho nghiên cứu chắc chắn tạo áp lực tài chính, đặc biệt với doanh nghiệp công nghệ Việt khi nguồn lực không vô hạn. Nhưng nếu chỉ chọn con đường thương mại ngắn hạn, doanh nghiệp sẽ rất khó tạo ra khác biệt bền vững.

Tôi vẫn nhớ những ngày đầu phát triển các thuật toán AI, đội ngũ phải thử nghiệm rất nhiều lần, có những hướng đi tưởng chừng khả thi nhưng cuối cùng phải làm lại từ đầu. Khi đó, điều giữ chúng tôi tiếp tục không phải là một bài toán lợi nhuận tức thì, mà là niềm tin rằng làm chủ công nghệ sẽ quyết định vị thế của doanh nghiệp trong tương lai.

Thực tế cho thấy, những khoản đầu tư từng bị xem là “tốn kém” lại đang trở thành lợi thế cạnh tranh của ELCOM hôm nay.

PV: Năm 2026 mở ra với kỳ vọng vốn hóa 10.000 tỷ đồng vào năm 2030 - một con số mục tiêu lớn gấp nhiều lần hiện tại. Để thực hiện cú "phi nước đại" này, ELCOM sẽ tiếp tục dựa vào các mảng kinh doanh hiện tại (Viễn thông - Giao thông - An ninh - Chuyển đổi số) hay đang ấp ủ một quân bài nào khác trong hệ sinh thái?

Ông Phạm Minh Thắng: Chúng tôi xem mục tiêu này như một cột mốc để tự thúc đẩy mình, hơn là một con số mang tính biểu tượng.

Trong giai đoạn tới, ELCOM vẫn sẽ phát triển trên các trụ cột quen thuộc như viễn thông, giao thông thông minh, an ninh và chuyển đổi số. Tuy nhiên, trọng tâm sẽ là tăng hàm lượng sản phẩm “Make in Vietnam”, mở rộng thị trường trong nước và quốc tế, đồng thời cũng khai thác sâu hơn giá trị từ dữ liệu và AI.

Bên cạnh đó, chúng tôi cũng tìm kiếm các không gian tăng trưởng mới trong hạ tầng số và các nền tảng công nghệ phục vụ đô thị thông minh. Hệ sinh thái sẽ được mở rộng theo hướng liên kết chặt chẽ hơn, thay vì phát triển rời rạc từng mảng.

PV: Một câu hỏi cuối mang tính cá nhân. Ngựa là loài vật có thể chạy rất nhanh nhưng cũng cần người kỵ mã tài ba để không bị lạc lối. Sau gần 30 năm đồng hành cùng con tàu ELCOM qua nhiều sóng gió, triết lý lãnh đạo của ông trong giai đoạn "bình thường mới" này là gì: Nên thúc ngựa "phi nước đại" để chiếm lĩnh thị trường, hay "đi nước kiệu" để giữ an toàn tài chính trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động?

Ông Phạm Minh Thắng: Tôi tin rằng lãnh đạo không phải là chọn giữa tốc độ và an toàn, mà là biết khi nào cần tăng tốc và khi nào cần giữ nhịp.

Sau gần 30 năm, điều chúng tôi rút ra là doanh nghiệp muốn đi xa phải cân bằng được ba yếu tố: tăng trưởng, quản trị rủi ro và năng lực nội tại. Nếu chỉ chạy nhanh mà nền tảng chưa đủ vững, doanh nghiệp rất dễ hụt hơi khi thị trường đảo chiều.

Vì vậy, triết lý của tôi trong giai đoạn này là tăng trưởng có kỷ luật, sẵn sàng nắm bắt cơ hội, nhưng không đánh đổi sự bền vững dài hạn. Tôi tin rằng một “kỵ mã” giỏi không phải là người thúc ngựa chạy nhanh nhất, mà là người đưa cả hành trình về đúng đích.

 PV: Xin cảm ơn ông trả lời phỏng vấn!