Trong bối cảnh thị trường hàng không liên tục biến động, một doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực đặc thù là CTCP Cho thuê Máy bay Việt Nam (VALC) đang thu hút sự chú ý của giới đầu tư thông qua các giao dịch với Ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank). 

Là một doanh nghiệp khá kín tiếng, những báo cáo gần đây cho thấy VALC đang sở hữu lượng tiền mặt quy mô lớn và kết quả kinh doanh khả quan.

Khoản tiền gửi nghìn tỷ tại SeABank

Trong báo cáo tài chính hợp nhất giữa niên độ của SeABank, VALC được xác định là một bên liên quan của ngân hàng do có cùng thành viên Hội đồng Quản trị. Báo cáo này cũng hé lộ quy mô tiền gửi của VALC tại SeABank.

Cụ thể, tại thời điểm 31/12/2025, tổng tiền gửi của VALC tại SeABank đạt gần 5.967 tỷ đồng. Trong số này, tiền gửi không kỳ hạn chiếm ưu thế tuyệt đối với 4.396 tỷ đồng, trong khi tiền gửi có kỳ hạn là 1.571 tỷ đồng (dự chi lãi tiền gửi là 37 tỷ đồng).

Tính đến ngày 30/6/2026, tổng quy mô tiền gửi của VALC giảm xuống còn gần 3.951 tỷ đồng. Trong đó, tiền gửi không kỳ hạn sụt giảm mạnh từ mức hơn 4.395 tỷ đồng xuống chỉ còn 35 tỷ đồng. Ngược lại, dòng tiền được chuyển sang tiền gửi có kỳ hạn, từ 1.571 tỷ đồng lên 3.916 tỷ đồng.

Việc dịch chuyển sang kỳ hạn dài đã trực tiếp làm tăng chi phí lãi tiền gửi mà SeABank phải trả cho VALC. Trong kỳ 6 tháng kết thúc ngày 30/6, ngân hàng đã chi trả hơn 104 tỷ đồng tiền lãi cho VALC, tăng gấp gần 5 lần so với con số 22 tỷ đồng của cùng kỳ năm 2025.

Để thấy rõ quy mô của VALC, có thể đặt lên bàn cân với Tập đoàn BRG - một bên liên quan khác cũng có cùng thành viên HĐQT tại SeABank. Tại thời điểm cuối năm 2025, tổng tiền gửi của VALC gấp khoảng 5,4 lần Tập đoàn BRG. 

Đến giữa năm 2026, dù tổng tiền gửi giảm, số dư của VALC vẫn gấp 9,7 lần so với BRG. Mức lãi tiền gửi SeABank trả cho VALC trong nửa đầu 2026 (104 tỷ đồng) cũng cao gấp 10,8 lần mức chi trả cho Tập đoàn BRG (10 tỷ đồng).

Kế hoạch doanh thu và lợi nhuận tăng trưởng bằng lần

Song song với hoạt động quản lý vốn, kết quả kinh doanh cốt lõi của VALC cũng cho thấy kết quả khả quan.

Theo biên bản họp Đại hội đồng cổ đông thường niên năm 2025 cho thấy kết thúc năm 2024, tổng tài sản của VALC đạt mức 320 triệu USD (khoảng 8.000 tỷ đồng).

Công ty ghi nhận tổng doanh thu 71 triệu USD (1.775 tỷ đồng) và tổng chi phí 52 triệu USD (1.300 tỷ đồng). Kết quả, lợi nhuận trước thuế đạt 20 triệu USD (khoảng 500 tỷ đồng) và lợi nhuận sau thuế đạt 15 triệu USD (375 tỷ đồng).

ĐHĐCĐ đã thông qua phương án chi trả cổ tức dự kiến với tỷ lệ 20%/mệnh giá (2.000 đồng/cổ phiếu), tương ứng tổng số tiền chi trả là 264 tỷ đồng. Lợi nhuận giữ lại sau chia cổ tức là 5 triệu USD, khoảng 125 tỷ đồng.

Bước sang kế hoạch năm 2025, các chỉ tiêu kinh doanh được đặt ra ở mức tăng trưởng đột biến. 

Dù tổng tài sản dự kiến giảm 25% (còn 241 triệu USD, tức khoảng 6.025 tỷ đồng) và vốn điều lệ giữ nguyên ở mức 63 triệu USD (1.575 tỷ đồng), công ty lại đặt mục tiêu tổng doanh thu lên tới 364 triệu USD (khoảng 9.100 tỷ đồng), tương đương mức tăng 510% so với năm 2024. Đi kèm với đó, tổng chi phí dự kiến là 251 triệu USD, khoảng 6.275 tỷ đồng, tăng 484% so với cùng kỳ.

Đáng nói, mục tiêu lợi nhuận trước thuế năm 2025 được đẩy lên mức 113 triệu USD, tức 2.825 tỷ đồng, tăng 579% và lợi nhuận sau thuế là 91 triệu USD (2.275 tỷ đồng, tăng 585%). 

Doanh nghiệp lưu ý lợi nhuận trước thuế sẽ thay đổi khi các yếu tố giả định quan trọng như phương án bán tàu bay, tỷ giá, hay tiến độ thanh toán của Vietnam Airlines (VNA) thay đổi.

Hiện tại, bộ máy tổ chức của VALC được điều hành bởi HĐQT gồm 6 thành viên và Ban Điều hành do một Tổng Giám đốc đứng đầu.

Chủ tịch HĐQT của VALC là bà Nguyễn Thị Nga. Phó Chủ tịch HĐQT là ông Nguyễn Chiến Thắng. Các Ủy viên HĐQT bao gồm: Ông Nguyễn Anh Tuấn, ông Lưu Minh Chung (đồng thời kiêm nhiệm vị trí Tổng Giám đốc), bà Hoàng Thị Minh Ngọc và bà Trần Thị Nguyệt.

Thị trường ngách

Việc VALC nắm giữ nguồn lực tài chính lớn xuất phát từ đặc thù ngành nghề và nền tảng cổ đông. Công ty ra đời từ ngày 8/10/2007, sau khi được Thủ tướng Chính phủ chấp thuận chủ trương. Việc thành lập VALC nhằm mục đích chính là mua máy bay để cho các hãng hàng không trong nước thuê, góp phần tăng số lượng máy bay do Việt Nam sở hữu và giảm sự lệ thuộc vào thị trường quốc tế.

Do lĩnh vực này đòi hỏi khả năng tài chính vô cùng lớn, VALC được sáng lập bởi sự liên kết của các tập đoàn, tổng công ty và ngân hàng lớn. Cơ cấu cổ đông chính của VALC có sự góp mặt của Vietnam Airlines, BRG Group, BIDV, PVcomBank và Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PetroVietnam).

Ngay trong giai đoạn đầu thành lập (cuối năm 2007), dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Chính phủ, VNA đã thay mặt VALC ký kết biên bản ghi nhớ mua tàu bay với hai nhà sản xuất hàng đầu thế giới. 

Sau khi vượt qua các khâu kiểm tra năng lực pháp lý nghiêm ngặt của Boeing, Airbus và nhà chức trách Mỹ, Pháp, VALC đã ký hợp đồng mua 8 máy bay Boeing B787-8 Dreamliners (tháng 11/2007) và 10 máy bay Airbus A321-200 (tháng 12/2007). Toàn bộ số máy bay này được cho VNA thuê khai thác.

Theo định hướng phát triển giai đoạn 2015 - 2025, VALC không chỉ dừng lại ở việc duy trì đội tàu bay hiện đại mà còn mở rộng sang các lĩnh vực chuyên sâu khác như cho thuê động cơ, trang thiết bị, vật tư khí tài. Doanh nghiệp cũng đăng ký kinh doanh đa dạng các dịch vụ như: Quản lý tài sản, xuất nhập khẩu thiết bị hàng không, bảo hiểm, bảo dưỡng, kinh doanh khai thác sân bay, và cả vận tải taxi hàng không.