Tháng 2/2026, thị trường Việt Nam bị thu hút trước thông tin Meituan - "gã khổng lồ" giao đồ ăn và dịch vụ đời sống của Trung Quốc, đang rục rịch tiến vào. Trong bối cảnh GrabFood và ShopeeFood đang nắm giữ thế độc quyền chia đôi thị phần, sự xuất hiện của người chơi mới đặt ra câu hỏi: Liệu đây có phải là khởi đầu cho một cuộc chiến "đốt tiền" mới, hay Meituan sẽ mang đến một mô hình kinh doanh hoàn toàn khác biệt?

Để trả lời câu hỏi này, cần nhìn sâu vào lịch sử hình thành, năng lực tài chính hiện tại và chiến lược thâm nhập thị trường cụ thể của Meituan.

Từ mô hình "mua chung" đến siêu ứng dụng O2O

Meituan không khởi đầu là một ứng dụng giao đồ ăn đơn thuần. Được thành lập năm 2010 bởi Wang Xing với số vốn 12 triệu USD từ Sequoia Capital, Meituan ban đầu tập trung vào mô hình mua chung (group-buying) các giao dịch và giảm giá tại địa phương. Đến năm 2013, công ty mới ra mắt mảng kinh doanh cốt lõi trong ngành thực phẩm, đánh giá nhà hàng và giao hàng tận nhà.

Bước ngoặt diễn ra vào năm 2015 khi Meituan sáp nhập với đối thủ Dianping, tạo ra thực thể Meituan-Dianping (sau đổi tên thành Meituan vào tháng 10/2020). Thương vụ này không chỉ kết thúc cuộc chiến về giá mà còn hợp nhất hai thế mạnh là nền tảng giao dịch tần suất cao của Meituan và cơ sở dữ liệu đánh giá khổng lồ của Dianping.

Chiến lược cốt lõi giúp Meituan thành công tại Trung Quốc là "bán chéo" (cross-selling) và đa dạng hóa sản phẩm dựa trên lý thuyết Tài nguyên (Resource-Based View - RBV). Meituan tận dụng cơ sở người dùng khổng lồ để hướng họ từ việc gọi đồ ăn sang đặt phòng khách sạn, vé xem phim, vé du lịch và thậm chí là chia sẻ xe đạp (sau khi mua lại Mobike với giá 2,7 tỷ USD năm 2018). 

Đến năm 2020, Meituan đã có hơn 448,6 triệu người dùng kích hoạt và 6,1 triệu thương nhân, trở thành nền tảng "Online to Offline" (O2O) lớn nhất Trung Quốc.

Dù sở hữu quy mô khổng lồ với đội ngũ nhân sự lên tới 108.900 người (tính đến cuối năm 2024), bức tranh tài chính của Meituan trước thềm tiến vào Việt Nam không hoàn toàn màu hồng.

Dữ liệu tài chính quý III/2025 cho thấy một sự đảo chiều đáng chú ý. Doanh thu của Meituan đạt 95,488 tỷ Nhân dân tệ (CNY), tăng nhẹ so với cùng kỳ, nhưng lợi nhuận ròng lại chuyển từ mức lãi 12,864 tỷ CNY sang khoản lỗ ròng 18,632 tỷ CNY (khoảng 2,63 tỷ USD). Đây là lần báo lỗ đầu tiên sau hơn 3 năm.

Nguyên nhân của khoản lỗ này đến từ bối cảnh cạnh tranh khốc liệt tại thị trường nội địa. Tháng 1/2026, Hội đồng Nhà nước Trung Quốc đã công bố cuộc điều tra chống độc quyền đối với các nền tảng giao đồ ăn, trích dẫn các vấn đề như trợ cấp quá mức, chiến tranh giá cả và kiểm soát lưu lượng truy cập. Cuộc chiến giá cả với các đối thủ như Ele.me (thuộc Alibaba) và JD.com trong lĩnh vực dịch vụ địa phương và bán lẻ tức thời (instant retail) đã bào mòn lợi nhuận.

Để củng cố vị thế, tháng 2/2026, Meituan đã chi 717 triệu USD để thâu tóm Dingdong - một nền tảng thương mại theo yêu cầu chuyên về thực phẩm tươi sống với hơn 1.000 kho hàng tiền phương. Động thái này cho thấy Meituan đang dồn lực vào mảng bán lẻ tức thời, lĩnh vực được dự báo sẽ đạt quy mô 1.000 tỷ Nhân dân tệ vào năm 2026.

Chiến lược "lách qua khe cửa hẹp" tại Việt Nam

Với áp lực tài chính tại quê nhà và bài học từ sự rút lui của Baemin vào cuối năm 2023, Meituan dường như không chọn cách tấn công trực diện vào thị trường giao đồ ăn đại trà tại Việt Nam ngay lập tức.

Nguồn tin cho thấy Meituan đang định vị mình ở một "ngách" riêng, khai thác tệp khách du lịch Trung Quốc và Đài Loan.

Cụ thể, Meituan chào mời các đơn vị kinh doanh tại Việt Nam dịch vụ tối ưu hiển thị trên ứng dụng Dianping - vốn được ví như sự kết hợp của Google Review và TripAdvisor dành riêng cho người Trung Quốc. 

Thống kê cho thấy hơn 90% khách Trung Quốc tìm quán ăn và dịch vụ trên Meituan khi du lịch. Với dự kiến 1,2 triệu lượt khách Đài Loan và sự phục hồi của 5,3 triệu lượt khách Trung Quốc trong năm 2025, đây là một thị trường ngách đầy tiềm năng mà các ứng dụng nội địa chưa khai thác hết.

Thay vì đốt tiền khuyến mãi đại trà (mức phí sàn thị trường hiện khoảng 25-30%), Meituan tập trung vào một vòng tròn khép kín: Food (Ăn uống) + Review (Đánh giá) + Voucher (Khuyến mãi) + Loyalty (Khách hàng thân thiết).

Tính đến hết năm 2025, thị trường giao đồ ăn Việt Nam là sân chơi độc quyền của GrabFood và ShopeeFood, mỗi bên nắm giữ 48% thị phần, trong khi BeFood chỉ chiếm 4%. Ngay cả Xanh SM Ngon gia nhập từ tháng 6/2025 với lợi thế xe điện cũng chưa tạo được cú hích lớn. Các rào cản về thói quen người dùng và mạng lưới đối tác khiến cơ hội cho người đến sau rất hẹp.

Tuy nhiên, giới đầu tư và đối thủ cạnh tranh không thể xem thường Meituan vì ba lý do.

Thứ nhất, năng lực công nghệ và vận hành. Meituan không chỉ là một ứng dụng giao hàng. Họ sở hữu năng lực tối ưu hóa thuật toán, phân tích dữ liệu lớn (Big Data) và công nghệ tự động hóa (xe tự hành, máy bay không người lái) đã được triển khai thí điểm tại quận Thuận Nghĩa (Bắc Kinh).

Thứ hai là hệ sinh thái đa dạng. Tại Trung Quốc, Meituan đã hợp tác với các thương hiệu quốc tế như IKEA, Apple hay chuỗi siêu thị Aldi Nord để cung cấp dịch vụ giao hàng tức thời trong 30 phút. Khả năng mở rộng từ giao đồ ăn sang giao hàng bán lẻ là một thế mạnh mà Meituan có thể áp dụng tại Việt Nam trong dài hạn.

Cuối cùng là kinh nghiệm quốc tế. Thương hiệu quốc tế Keeta của Meituan đã bắt đầu có lãi tại Hong Kong vào tháng 10/2025 và đang mở rộng sang Trung Đông, Brazil. Điều này chứng tỏ Meituan có khả năng thích ứng và thành công bên ngoài thị trường Trung Quốc.

Sự xuất hiện của Meituan tại Việt Nam vào năm 2026 mang dáng dấp của một chiến lược thâm nhập thận trọng nhưng bài bản. Trước mắt, với việc tập trung vào mảng thông tin du lịch và review cho khách quốc tế, Meituan chưa đe dọa trực tiếp đến thị phần giao đồ ăn đại chúng của Grab hay Shopee.

Tuy nhiên, với nền tảng tài chính, công nghệ vượt trội và mô hình "siêu ứng dụng" đã được kiểm chứng, Meituan hoàn toàn có thể thay đổi cục diện thị trường trong dài hạn nếu họ quyết định mở rộng quy mô sau khi đã thiết lập vững chắc mạng lưới đối tác nhà hàng.