Bộ Tài chính đang lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Nghị quyết của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội về mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu.

Theo đề xuất của Bộ Tài chính, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ ethanol) dự kiến giảm từ 2.000 đồng xuống còn 1.000 đồng/lít. Tương tự, thuế với dầu diesel cũng được đề xuất giảm một nửa, từ 1.000 đồng còn 500 đồng/lít. Đối với nhiên liệu bay, cơ quan quản lý kiến nghị điều chỉnh mức thuế về 1.000 đồng/lít, thấp hơn 500 đồng so với mức hiện hành.

Trường hợp đáp ứng yêu cầu cấp bách về đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội, ổn định thị trường xăng, dầu cần phải điều chỉnh thời gian có hiệu lực của Nghị quyết này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giao Chính phủ thẩm quyền ban hành Nghị quyết quy phạm pháp luật đề điều chỉnh thời hạn áp dụng của Nghị quyết này.

Theo Bộ Tài chính, thuế bảo vệ môi trường là thuế gián thu và được tính vào giá bán của hàng hóa. Nếu giảm theo phương án này, giá xăng bán lẻ (đã gồm tác động giảm thuế giá trị gia tăng) có thể giảm tương ứng khoảng 1.080 đồng/lít; dầu diesel và nhiên liệu bay dự kiến giảm khoảng 540 đồng/lít.

Tuy nhiên, do giá bán lẻ xăng, dầu trong nước phụ thuộc chủ yếu vào giá xăng, dầu thành phẩm thế giới nên mức giảm giá bán lẻ xăng, dầu trong nước cụ thể sẽ tùy thuộc vào tình hình biến động của giá xăng, dầu thành phẩm thế giới.

Với mức giảm và thời gian dự kiến áp dụng, ngân sách nhà nước ước giảm thu khoảng 1.790 tỷ đồng/tháng. Đây được xem là giải pháp hỗ trợ người dân, doanh nghiệp trước áp lực chi phí đầu vào gia tăng.

Bộ Tài chính cũng cho biết bình quân giá thành phẩm xăng dầu thế giới giữa kỳ điều hành giá ngày 12/3 và kỳ điều hành ngày 19/3 tăng 16,43 - 18,61%. Trong đó, dầu diesel tăng 30,438 USD/thùng, tương đương tăng 18,61%, lên mức 193,998 USD/thùng.

Liên Bộ Công Thương - Tài chính đã điều hành theo hướng vừa tăng giá bán lẻ xăng dầu trong nước và vừa chi sử dụng Quỹ bình ổn giá.

Theo đó, xăng E5RON92 không cao hơn 27.177 đồng/lít (tăng 4.673 đồng/lít); xăng RON95-III không cao hơn 30.690 đồng/lít (tăng 5.115 đồng/lít); dầu diesel 0.05S không cao hơn 33.420 đồng/lít, tăng 6.395 đồng/lít.

Trong bối cảnh đó, việc điều chỉnh chính sách thuế được xem là giải pháp cấp bách nhằm góp phần kiềm chế đà tăng giá xăng dầu. Theo Bộ Tài chính, việc xây dựng dự thảo Nghị quyết được thực hiện theo trình tự, thủ tục rút gọn, trên cơ sở chỉ đạo của Bộ Chính trị và Thường trực Chính phủ về việc sử dụng công cụ tài khóa để ổn định giá nhiên liệu, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ phục hồi kinh tế.

Cơ quan này cho biết thêm theo quy định hiện hành, mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), khung thuế theo luật dao động từ 1.000 - 4.000 đồng/lít, trong khi mức thuế đang áp dụng theo Nghị quyết số 109/2025 là 2.000 đồng/lít.

Đối với nhiên liệu bay, khung thuế quy định từ 1.000 - 3.000 đồng/lít, mức thuế hiện hành là 1.500 đồng/lít. Trong khi đó, dầu diesel có khung thuế từ 500 - 2.000 đồng/lít, với mức thuế đang áp dụng là 1.000 đồng/lít.

Do đó, việc điều chỉnh mức thuế bảo vệ môi trường như đề xuất vẫn đảm bảo trong Khung mức thuế quy định tại Luật Thuế bảo vệ môi trường, phù hợp thẩm quyền và là giải pháp hiệu quả để đảm bảo thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2026, trong đó có yêu cầu về thực hiện kiểm soát lạm phát.