Quốc hội vừa tiến hành thảo luận ở Tổ về dự án Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi) và nhận được các ý kiến góp ý từ nhiều đại biểu, theo Cổng TTĐT Quốc hội.   

Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Nguyễn Văn Thắng - Đoàn Hà Nội nhận định hành vi trả giá cao rồi bỏ cọc sẽ làm gián đoạn hoạt động đấu giá. Điều này không chỉ vi phạm nghĩa vụ thanh toán mà còn tạo mặt bằng giá ảo, tác động đến thị trường bất động sản, gây khó khăn cho công tác quản lý đất đai và ảnh hưởng đến nguồn thu ngân sách.

Do đó, cần bổ sung các cơ chế đủ mạnh để ngăn chặn tình trạng trả giá cao rồi bỏ cọc, đặc biệt trong đấu giá đất. Đồng thời, kiểm soát hành vi thông đồng, dìm giá, bảo đảm tính cạnh tranh thực chất và minh bạch của hoạt động đấu giá.  

Đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo theo hướng quy định linh hoạt hơn về mức tiền đặt trước, phù hợp với đặc điểm tài sản và diễn biến thị trường. Việc áp dụng mức đặt trước quá cao trong bối cảnh giá khởi điểm đã cao có thể trở thành rào cản, khiến cuộc đấu giá không thành công. Vì vậy, cần có cơ chế điều chỉnh phù hợp, vừa hạn chế tình trạng bỏ cọc, vừa bảo đảm tính khả thi của hoạt động đấu giá.

Bên cạnh đó, cần bổ sung cơ chế kiểm soát những người tham gia đấu giá có quan hệ sở hữu, chi phối hoặc cùng một chủ thể hưởng lợi. Quy định trách nhiệm xác minh và chuyển thông tin đến cơ quan có thẩm quyền khi phát hiện dấu hiệu thông đồng. 

Toàn bộ quá trình đấu giá, từ lựa chọn tổ chức, hình thức đấu giá, xác định giá khởi điểm, tiếp nhận hồ sơ đến công bố kết quả, cần được ghi nhận bằng dữ liệu điện tử có khả năng truy xuất, phục vụ kiểm tra và giám sát độc lập.  

Theo ông Thắng, đây là những giải pháp cần thiết nhằm nâng cao tính minh bạch, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các bên, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động đấu giá tài sản. 

Tham gia thảo luận, ĐBQH Nguyễn Ngọc Việt - Đoàn Hà Nội cho rằng, cần chú trọng việc phòng ngừa thông đồng, dìm giá ngay từ khâu lựa chọn tổ chức hành nghề đấu giá và tiếp nhận người tham gia, chứ không chỉ xử lý vi phạm khi đã có kết quả.

Yêu cầu đặt ra đối với Luật lần này là phải giải quyết đồng thời 2 chiều của hành vi thao túng: ngăn việc đẩy giá lên bất thường để đầu cơ, trục lợi; đồng thời ngăn việc dìm giá, làm mất cạnh tranh để tài sản bị chuyển nhượng dưới giá trị có thể đạt được trong một cuộc đấu giá công bằng.

Ông Việt đề nghị cần làm rõ trách nhiệm của từng chủ thể, công khai những thông tin cần thiết và bảo đảm có đủ căn cứ để kiểm tra, xử lý vi phạm. Thủ tục có thể đơn giản hơn, thời gian có thể rút ngắn hơn, nhưng tính cạnh tranh, minh bạch và trách nhiệm giải trình không được giảm đi.

Đề nghị bổ sung, hoàn thiện các quy định về phòng ngừa và phát hiện hành vi thông đồng, dìm giá, về lựa chọn tổ chức, đăng ký tham gia, tổ chức phiên đấu giá; phải bảo đảm người đủ điều kiện được tiếp cận hồ sơ, được đăng ký và tham gia bình đẳng; mọi trường hợp từ chối hồ sơ phải có căn cứ và được ghi nhận để kiểm tra.

Cần có cơ chế giám sát đối với những cuộc đấu giá có dấu hiệu bất thường như nhiều người đăng ký nhưng rất ít người trả giá, giá trúng sát giá khởi điểm, hoặc một số tổ chức, cá nhân thường xuyên xuất hiện trong các cuộc đấu giá có kết quả tương tự.

Đối với trường hợp phát hiện có sự móc nối giữa người có tài sản, tổ chức đấu giá và người tham gia nhằm làm sai lệch kết quả, phải quy định rõ trách nhiệm, cơ chế xử lý và bồi thường thiệt hại. 

ĐBQH Nguyễn Văn Quảng - Đoàn Lâm Đồng đề nghị bên cạnh giá khởi điểm, cần bổ sung mức giá tối đa, tức là điểm dừng của cuộc đấu giá đối với một số tài sản đặc biệt như quyền sử dụng đất, bất động sản, tài sản công chứ không phải lấy theo mức giá cao nhất và cứ thế đẩy giá lên. 

Vị này cho rằng nếu không có điểm dừng mà cứ đẩy giá lên sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động sản xuất và đầu tư khác, chứ không chỉ đơn thuần là câu chuyện tăng thu ngân sách cho một địa phương.

Bên cạnh đó, ông Quảng cho biết dự thảo nêu: quy chế cuộc đấu giá do tổ chức hành nghề đấu giá ban hành, áp dụng cho từng cuộc đấu giá trước ngày niêm yết việc đấu giá tài sản. Trong khi đó, luật hiện hành đã quy định cụ thể các nội dung của quy chế cuộc đấu giá, tức là phải đưa vào luật để kiểm soát. Theo đại biểu, không thể giao hết cho tổ chức hành nghề tự quy định quy chế. 

Ngoài ra, ông Quảng lưu ý dự thảo thiếu bước trả giá và tham gia đấu giá. Thực tiễn, đã có sơ hở trong các bước trả giá, dẫn đến tình trạng người muốn trúng giá, nhất là trúng giá qua mạng, chỉ cần chờ đúng thời điểm chuẩn bị hết giờ đóng hệ thống mới trả giá chênh lên. Trong khi tất cả các bước trả giá trước đó không hề tham gia, mà chỉ chờ đến giây cuối cùng bấm giá. Đây cũng là sơ hở, cần phải có sự kiểm soát và điều chỉnh.

Trong lần sửa đổi này, đại biểu đề nghị phải tăng cường công tác quản lý đối với hoạt động đấu giá, không để xã hội hoá tràn lan.