Gia tộc Samsung vừa chính thức hoàn tất việc chi trả khoản thuế thừa kế khổng lồ lên tới 12.000 tỷ won (khoảng 8 tỷ USD) trong vòng 5 năm. Thương vụ quyết toán thuế lớn nhất trong lịch sử Hàn Quốc không chỉ thể hiện trách nhiệm tài chính mà còn giúp gia tộc họ Lee thắt chặt quyền kiểm soát đối với siêu tập đoàn này.

Đáng chú ý, nhờ sự bùng nổ của cổ phiếu bán dẫn trong làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI), tài sản của gia đình đã tăng hơn gấp đôi. “Cú hích” giúp họ hoàn thành nghĩa vụ thuế mà không cần phải bán tháo các cổ phần cốt lõi trên diện rộng.

Phía tập đoàn đã xác nhận khoản thanh toán cuối cùng vào Chủ Nhật vừa qua, đồng thời lưu ý rằng tổng số tiền này tương đương khoảng 50% toàn bộ nguồn thu thuế thừa kế của chính phủ Hàn Quốc trong năm 2024.

Chủ tịch Lee Jae-yong cùng các thành viên trong gia đình, bao gồm mẹ ông, bà Hong Ra-hee, và hai em gái Lee Boo-jin, Lee Seo-hyun, đã chi trả khoản thuế này thành 6 đợt theo chương trình trả chậm bắt đầu từ tháng 4/2021.

Nghĩa vụ thuế này phát sinh từ khối di sản của cố Chủ tịch Lee Kun-hee, ước tính trị giá khoảng 26.000 tỷ won, bao gồm cổ phiếu, bất động sản và các bộ sưu tập nghệ thuật quý giá.

Lọt Top 3 gia tộc giàu nhất châu Á

Sự quyết đoán trong việc nộp thuế diễn ra trong bối cảnh giá trị vốn hóa của tập đoàn tăng phi mã nhờ nhu cầu bùng nổ về chip nhớ AI.

Theo Bloomberg Billionaires Index, tổng giá trị tài sản ròng của gia tộc Lee đã tăng vọt lên khoảng 45,5 tỷ USD tính đến tháng 3, gấp đôi so với mức 20,1 tỷ USD của một năm trước đó. Sự tăng trưởng này đã đưa họ từ vị trí thứ 10 lên vị trí thứ 3 trong danh sách những gia tộc giàu nhất châu Á, trong khi tài sản cá nhân của ông Lee Jae-yong cũng leo lên mức 26,9 tỷ USD.

Đà tăng trưởng này được thúc đẩy bởi nhu cầu chip bán dẫn tăng đột biến, giúp cổ phiếu Samsung Electronics đạt hiệu suất mạnh nhất trong hơn hai thập kỷ qua với mức tăng 126% trong năm qua.

Theo Korea Herald, tổng doanh thu của 7 công ty con chủ chốt hiện chiếm tới 19,3% GDP của cả nước, tăng đáng kể so với mức 15,1% của một thập kỷ trước. Riêng Samsung Electronics đã chiếm khoảng 1/4 giá trị vốn hóa thị trường của chỉ số Kospi. Tính đến thứ Năm, chỉ số Kospi đóng cửa ở mức 6.598,87 điểm, trong khi cổ phiếu Samsung Electronics giao dịch ở mức 220.500 won.

Gia tăng quyền kiểm soát tại các công ty then chốt

Thị trường khởi sắc đã trở thành “chiếc phao” giúp gia tộc Lee vừa hoàn thành nghĩa vụ thuế, vừa bảo toàn, thậm chí là gia tăng, tỷ lệ sở hữu tại các công ty con then chốt.

Trong khi bà Hong và hai con gái chấp nhận bán một phần cổ phần tại các đơn vị như Samsung SDS hay Samsung C&T để gây quỹ nộp thuế, Chủ tịch Lee Jae-yong hầu như tránh việc bán cổ phiếu tại các đơn vị cốt lõi. Thay vào đó, ông dựa vào nguồn cổ tức và các khoản vay cá nhân để củng cố quyền kiểm soát xoay quanh Samsung C&T - công ty được coi là “công ty mẹ” thực tế của cả tập đoàn.

Tỷ lệ sở hữu của ông Lee tại Samsung Electronics đã tăng từ 0,70% lên 1,67%. Tại Samsung C&T, con số này tăng từ 17,48% lên 22,01%, và tại Samsung Life Insurance (Bảo hiểm nhân thọ Samsung), tỷ lệ nắm giữ của ông đã nhảy vọt từ 0,06% lên mức 10,44%.

Đóng góp hàng chục nghìn tỷ won cho thiện nguyện

Song song với việc nộp thuế, gia tộc Samsung cũng đẩy mạnh các hoạt động thiện nguyện theo di nguyện của cố Chủ tịch.

Năm 2021, gia đình đã cam kết đóng góp 700 tỷ won cho Trung tâm Y tế Quốc gia để xây dựng một bệnh viện chuyên khoa bệnh truyền nhiễm quy mô 150 giường tại Seoul vào năm 2030. Thêm 300 tỷ won đã được trao tặng cho Bệnh viện Đại học Quốc gia Seoul để hỗ trợ điều trị ung thư và các bệnh hiếm gặp ở trẻ em, giúp đỡ khoảng 28.000 bệnh nhân tính đến cuối năm 2025.

Đặc biệt, gia tộc Lee đã thực hiện một trong những đợt hiến tặng văn hóa lớn nhất lịch sử Hàn Quốc với hơn 23.000 tác phẩm nghệ thuật, bao gồm cả các quốc bảo, cho nhà nước. Bộ sưu tập này, từng được định giá lên tới 10.000 tỷ won, đã tạo nên một cơn sốt bảo tàng.

Theo Samsung, tổng cộng 35 cuộc triển lãm tại các bảo tàng lớn đã thu hút hơn 3,5 triệu lượt khách tham quan trong giai đoạn 2021-2024.