Tại đồ án Quy hoạch tổng thể Thủ đô, định hướng phát triển dài hạn với tầm nhìn 100 năm mà TP Hà Nội đang tổ chức lấy ý kiến nhân dân, Hà Nội dự kiến tái cấu trúc đô thị theo hướng đô thị đa cực, đa trung tâm, gắn với cấu trúc đô thị đa tầng, đa lớp, nhằm phân bố hợp lý dân cư, không gian sản xuất, dịch vụ và hạ tầng.
(Nguồn: UBND TP Hà Nội).
Trong đó, Hà Nội xác định 9 trục không gian quan trọng phát triển đô thị, kinh tế.Các trục này được xác lập bám theo các trục giao thông huyết mạch, đóng vai trò là khung xương sống cho phát triển đô thị, kinh tế và văn hóa.
Trục Nhật Tân - Nội Bài/Bắc Thăng Long – Nội Bài là trục động lực chính thúc đẩy sự phát triển của cực tăng trưởng phía Bắc sông Hồng, biểu tượng cho sự hiện đại và hội nhập. Trục này phát triển mô hình Đô thị Sân bay gắn liền với Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.
Trục Hồ Tây – Cổ Loa – Sân bay Gia Bình sẽ kết nối trung tâm Hà Nội đến vùng kinh tế mới phía Đông Bắc và tỉnh Bắc Ninh. Tại đây sẽ hình thành các khu đô thị sáng tạo, trung tâm tài chính – công nghệ cao và dịch vụ chất lượng cao.
Trục Quốc lộ 5/Cao tốc Hà Nội - Hải Phòng kết nối Hà Nội với cửa ngõ ra biển, chuyển đổi từ mô hình trục công nghiệp truyền thống sang trục đô thị dịch vụ, thương mại và logistics thông minh.
Trục Quốc lộ 1A/Cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ là hành lang kinh tế chủ đạo kết nối phía Nam và vùng duyên hải, tập trung phát triển mạnh về công nghiệp hỗ trợ và vận tải đa phương thức.
Trục Quốc lộ 21B/Quốc lộ 21C được định hình là "Hành lang kép", vừa hỗ trợ giảm tải cho Quốc lộ 1A, vừa là trục không gian xanh – văn hóa đặc thù kết nối mạng lưới di sản từ Mỹ Đình đến Bái Đính.
Trục Quốc lộ 6/Tuyến đường Hà Đông – Xuân Mai phát triển chuỗi đô thị sinh thái, kết nối đô thị trung tâm với đô thị vệ tinh Xuân Mai và cửa ngõ vùng Tây Bắc.
Trục Đại lộ Thăng Long / Hồ Tây – Ba Vì sẽ kết nối đô thị trung tâm với cực tăng trưởng phía Tây (Đô thị Hòa Lạc). Đây vừa là trục động lực kinh tế tri thức (khoa học, công nghệ, giáo dục), vừa là trục cảnh quan văn hóa đặc sắc kết nối văn hóa Thăng Long – xứ Đoài.
Trục Quốc lộ 32/Tuyến đường Tây Thăng Long kết nối đô thị trung tâm với đô thị vệ tinh Sơn Tây và vùng thượng lưu sông Hồng. Trục này phát triển theo mô hình đô thị dịch vụ du lịch, văn hóa lịch sử và đào tạo nghề.
Trục Đại lộ cảnh quan Sông Hồng là trục không gian xanh trung tâm, gắn với văn hóa sáng tạo và biểu trưng cho Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”. Sông Hồng được xác định là trục động lực phát triển mới, xương sống về môi trường và văn hóa của Thành phố.
Có thể thấy, so với quy hoạch chung Thủ đô được phê duyệt cuối năm 2024 với 5 trục không gian quan trọng (sông Hồng; Hồ Tây - Ba Vì; Hồ Tây - Cổ Loa; Nhật Tân - Nội Bài; và trục Nam Hà Nội), đề án tổng thể bổ sung 4 trục. Mỗi trục sẽ có vai trò, nhiệm vụ riêng...
Thành phố đã xác lập cấu trúc “đa cực, đa trung tâm” nhằm mở rộng dư địa, khắc phục các điểm nghẽn về hạ tầng và môi trường để đạt tốc độ tăng trưởng đột phá trong đó phát triển không gian theo khu vực, gồm 12 đô thị.
Đô thị Trung tâm (Hữu ngạn sông Hồng). Đây là khu vực lõi di sản, trung tâm chính trị, hành chính và tài chính của cả nước . Không gian này được tái cấu trúc theo mô hình đô thị nén và đa tầng, ưu tiên các chức năng kinh tế giá trị cao như thương mại quốc tế, văn phòng cao cấp và kinh tế tri thức
Đô thị phía Bắc (Mê Linh - Đông Anh - Sóc Sơn) được định hướng phát triển mạnh các ngành công nghiệp công nghệ cao, dịch vụ logistics hàng không và tài chính quốc tế, tận dụng vai trò của Cảng hàng không quốc tế cửa ngõ Nội Bài và hệ thống logistics – cảng cạn liên kết vùng.
Khu vực này cũng sẽ hình thành trung tâm dịch vụ tài chính – thương mại quốc tế, gắn với các khu tự do thương mại, khu công nghiệp sạch và chuỗi sản xuất thông minh. Đây sẽ là cực tăng trưởng kinh tế đối ngoại quan trọng của Thủ đô.
Đô thị phía Đông (Gia Lâm - Long Biên) được định hướng phát triển đô thị cửa ngõ, dịch vụ trung chuyển và các khu đô thị thông minh, sinh thái, gắn kết với vùng kinh tế phía Đông (Hưng Yên, Hải Phòng).
Đồng thời, khai thác tối đa lợi thế cảnh quan ven sông Hồng và sông Đuống để phát triển các không gian công cộng, công viên chuyên đề, dịch vụ vui chơi giải trí và du lịch đường sông.
Khu vực này được hình thành các khu đô thị sinh thái thấp tầng, mật độ thấp gắn với nông nghiệp đô thị và cảnh quan sông nước.
Đô thị phía Nam (Thường Tín - Phú Xuyên) đây là khu vực đươc quy hoạch là khu đô thị thể thao Olympic, đồng thời cũng dự trữ quỹ đất phát triển sân bay thứ 2 – Vùng thủ đô Hà Nội. Kết nối đô thị Phú Xuyên với sân bay thứ 2 theo mô hình đô thị sân bay/
Đô thị phía Nam (Vân Đình - Đại Nghĩa) là trung tâm hậu cần, trạm trung chuyển du lịch quốc tế giữa Sân bay thứ 2 với Chuỗi di sản tâm linh trọng điểm quốc gia (Hương Sơn - Tam Chúc - Bái Đính - Tràng An). Khu đô thị này sẽ khai thác tối đa giá trị cảnh quan sông Đáy, sông Nhuệ và quần thể thắng cảnh Hương Sơn để hình thành các khu du lịch nghỉ dưỡng cao cấp, các làng nghề truyền thống kết hợp du lịch trải nghiệm, tạo dựng thương hiệu "Cửa ngõ du lịch phía Nam" của Thủ đô.
Đô thị phía Tây Nam (Xuân Mai - Chương Mỹ) được định hướng là đô thị giáo dục và đào tạo; Trung tâm Y tế; Đô thị sinh thái, du lịch, nghỉ dưỡng gắn liền với cảnh quan sinh thái.
Khu vực này sẽ phát triển khu công viên trung tâm của đô thị tại khu vực núi Thoong, tổ chức hệ thống cây xanh mặt nước kết hợp với chức năng thoát lũ rừng ngang, lũ sông Bùi trên cơ sở mở rộng kênh Văn Sơn và sông Bến Gò.
Đồng thời, phát triển các trung tâm thương mại dịch vụ theo mô hình TOD quanh các ga đường sắt đô thị và bảo vệ cảnh quan làng xóm hiện có, xây dựng đồng bộ hệ thống giao thông, hạ tầng xã hội và hạ tầng kỹ thuật đảm bảo phục vụ đô thị.
Đô thị phía Tây (Hoà Lạc) là vùng khoa học – giáo dục – đổi mới sáng tạo, gắn với Khu CNC Hòa Lạc và Đại học quốc gia Hà Nội.
Khu Công nghệ cao Hòa Lạc dự kiến mở rộng, thu hút hàng trăm doanh nghiệp công nghệ cao, trung tâm R&D và các viện nghiên cứu quốc tế. Cùng với Đại học Quốc gia Hà Nội và các trường đại học chuyển dịch ra khu vực này, hình thành một quần thể giáo dục – nghiên cứu quy mô lớn, đóng góp trực tiếp vào kinh tế tri thức, hệ sinh thái khởi nghiệp và các ngành công nghệ số.
Đô thị phía Tây Bắc (Sơn Tây - Tây Đằng - Tản Viên Sơn) lấy Thành cổ Sơn Tây làm hạt nhân lịch sử, phát triển lan tỏa ra các hướng, hạn chế nén vào khu vực lõi di sản. Đô thị này sẽ khai thác cảnh quan Sông Hồng và Sông Tích làm không gian xanh chủ đạo và hình thành các khu đô thị mới hiện đại ở phía Tây và phía Nam gắn với trục QL21 và đường vành đai 5.
Đô thị dọc Quốc lộ 32 và Trục Tây Thăng Long là đô thị sinh thái kết hợp công nghiệp nhẹ và logistics hỗ trợ nông nghiệp công nghệ cao.
Đô thị theo tuyến Đại lộ Thăng Long hình thành trục không gian kết nối Đô thị trung tâm và đô thị Hòa Lạc, phát triển các chức năng kinh tế tri thức: Khoa học, Công nghệ, Giáo dục và các chức năng văn hóa - cảnh quan, kết nối và chuyển tiếp không gian văn hóa Thăng Long - xứ Đoài.
Đô thị theo tuyến Quốc lộ 6 là trung tâm về giáo dục đào tạo, dịch vụ du lịch, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp Phát triển đô thị, công nghiệp dịch vụ với hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện đại, hệ thống hạ tầng xã hội chất lượng cao, gắn kết với mạng lưới hạ tầng chung của Thủ đô Hà Nội nhằm hỗ trợ chia sẻ chức năng với đô thị trung tâm và trở thành động lực thúc đẩy phát triển vùng hành lang xanh.
Không gian phát triển hai bên sông Hồng là trục không gian xanh trung tâm gắn với văn hóa sáng tạo dọc sông Hồng, là trục phát triển kinh tế - xã hội và biểu trưng cho Hà Nội “Văn hiến - Bản sắc - Sáng tạo”, biểu tượng mới của Thủ đô văn minh, hiện đại.
Các lĩnh vực ưu tiên phát triển bao gồm giáo dục, y tế, hạ tầng đô thị, logistics và đặc biệt là công nghệ cao như sản xuất vi mạch bán dẫn hay trung tâm dữ liệu.
Hơn 900 căn nhà xã hội tại phường Tiền Phong vừa được duyệt đầu tư với giá dự kiến dưới 22 triệu một m2.
Giá dịch vụ vận tải biển một số tuyến từ TP HCM đi UAE, Mỹ và châu Âu đã tăng 2–3 lần, giá cước vận tải đường bộ ở một số địa phương tăng 40-50%.
Trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng, việc các hệ thống bán lẻ lớn chủ động giữ giá và tăng cường khuyến mãi là yếu tố quan trọng giúp ổn định thị trường.
