Bản kê khai tài chính mới nhất của Tổng thống Donald Trump cho thấy ông hoặc các cố vấn đầu tư của mình đã thực hiện hơn 3.700 giao dịch cổ phiếu chỉ trong quý đầu tiên. Làn sóng mua bán nhộn nhịp này có tổng giá trị lên tới hàng chục triệu USD, liên quan trực tiếp đến nhiều tập đoàn lớn đang có các thỏa thuận làm ăn với chính quyền của ông.

Các giao dịch này được liệt kê chi tiết trong hơn 100 trang tài liệu nộp lên Văn phòng Đạo đức Chính phủ Mỹ (OGE). Các khoản mua và bán chỉ được công bố theo các khoảng giá rộng, rất khó để tính toán một con số chính xác. Tuy nhiên, tần suất giao dịch, trung bình hơn 40 lệnh mỗi ngày trong suốt 3 tháng, là điều gây choáng ngợp không kém gì giá trị bằng tiền mặt của chúng.

“Đây là một số lượng giao dịch điên rồ”, ông Matthew Tuttle, Giám đốc điều hành của quỹ Tuttle Capital Management, nhận định. Ông nói thêm rằng danh mục này trông giống như được vận hành bởi"một quỹ đầu cơ sử dụng các thuật toán giao dịch tần suất cao (với cả lệnh mua và lệnh bán khống) hơn là một tài khoản cá nhân.

Theo tài liệu, trong quý I, ông Trump đã chi ít nhất 1 triệu USD cho mỗi mã cổ phiếu của các tập đoàn bao gồm Nvidia Corp., Oracle Corp., Microsoft Corp., Boeing Co. và Costco Wholesale Corp. Nhiều giao dịch khác cũng gọi tên eBay Inc., Abbott Laboratories, Uber Technologies Inc., AT&T Inc. và chuỗi cửa hàng giảm giá Dollar Tree Inc.

Hồ sơ này lập tức thổi bùng lại những lo ngại về xung đột lợi ích vốn đã bủa vây các nhiệm kỳ tại Nhà Trắng của ông Trump. Giới chỉ trích thường xuyên cáo buộc ông lập lờ giữa công vụ và lợi ích kinh doanh cá nhân. 

Khác với các tổng thống tiền nhiệm, ông Trump không thoái vốn hay chuyển tài sản của mình vào một quỹ ủy thác mù (blind trust) do một bên độc lập giám sát. Đế chế kinh doanh trải rộng của ông hiện do hai con trai quản lý và vận hành trong nhiều lĩnh vực giao thoa trực tiếp với các chính sách của tổng thống.

Nhà Trắng đã nhanh chóng bác bỏ các câu hỏi về nguy cơ xung đột lợi ích. Phát ngôn viên David Ingle khẳng định ông Trump “chỉ hành động vì lợi ích cao nhất của công chúng Mỹ” và tuyên bố ngắn gọn: “Không hề có bất kỳ sự xung đột lợi ích nào ở đây”.

Trước đó, đại diện của Tập đoàn Trump Organization cũng cho biết các danh mục tài sản của tổng thống được quản lý độc lập bởi các tổ chức tài chính bên thứ ba. Bên này có toàn quyền quyết định đầu tư và các lệnh giao dịch đều được thực hiện thông qua quy trình tự động.

Người phát ngôn nhấn mạnh ông Trump, các thành viên gia đình và công ty hoàn toàn không đóng vai trò gì trong các giao dịch, không được thông báo trước và cũng không đưa ra bất kỳ định hướng nào.

Khối lượng giao dịch lần này đã vượt xa tất cả những gì ông Trump từng báo cáo trước đây. Trong quý 4 năm ngoái, ông chỉ thực hiện 380 giao dịch, chủ yếu là mua trái phiếu chính quyền địa phương và một số thương phiếu.

Trước đó nữa, vào tháng 8, ông có đợt công bố mua tài sản đầu tiên với 690 giao dịch phát sinh kể từ ngày 21/1/2025 - ngay sau ngày ông nhậm chức nhiệm kỳ hai, với tổng giá trị đạt ít nhất 103,7 triệu USD trong vòng 7 tháng.

Giới tài chính Phố Wall “choáng váng”

Bản công bố tài chính của tổng thống đã dấy lên hàng loạt câu hỏi từ các chuyên gia Phố Wall, những người không giấu nổi sự kinh ngạc trước tần suất mua bán này.

“Tôi hoàn toàn choáng váng”, Eric Diton, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành tại The Wealth Alliance, cho biết. “Trong hơn 40 năm làm việc tại Phố Wall, đây là khối lượng giao dịch bất thường ở mọi quy chuẩn. Chúng tôi cần phải nhìn thấy các lệnh khớp thực tế thì mới hiểu được tại sao lại có người muốn giao dịch nhiều đến thế”.

Adam Sarhan, nhà sáng lập 50 Park Investments, gọi tần suất này là “khủng khiếp”. “Điều tôi thực sự muốn biết là sau tất cả những lệnh mua bán đó, tài khoản này rốt cuộc là lãi hay lỗ?”, ông Sarhan đặt câu hỏi.

Trên thực tế, ông Trump đã đưa ra hàng loạt quyết định chính sách ảnh hưởng trực tiếp đến các công ty niêm yết mà ông tham gia giao dịch cổ phiếu, đồng thời thường xuyên tiếp xúc với lãnh đạo của các hãng này. Trong đó có Nvidia - tập đoàn sản xuất chip AI vốn cần chính phủ Mỹ phê duyệt đối với các đơn hàng xuất khẩu ra nước ngoài.

Trong chuyến công du đến Bắc Kinh vừa qua, ông Trump đã kéo cả CEO Nvidia Jensen Huang vào phái đoàn của mình tại một điểm dừng tiếp nhiên liệu, đứng chung hàng ngũ với các lãnh đạo sừng sỏ từ Boeing, Citigroup Inc., Tesla Inc. và nhiều tập đoàn lớn khác.

Đặc biệt, có tới 6 giao dịch của ông Trump liên quan đến Intel Corp - tập đoàn bán dẫn biểu tượng của Mỹ vừa được chính quyền của ông rót gần 9 tỷ USD để nắm giữ 10% cổ phần vào tháng 8.

Cổ phiếu của công ty có trụ sở tại Santa Clara (California) này đã tăng 20% trong quý 1 và tăng hơn gấp đôi vào tháng 4 sau khi công bố dự báo doanh số đè bẹp mọi kỳ vọng của Phố Wall.

Dấu hỏi lớn cho chiếc ghế Tổng thống

“Tất cả những điều này làm dấy lên những câu hỏi mà một tổng thống tốt nhất là không nên vướng vào”, chuyên gia Tuttle nhận định. “Giờ đây người ta sẽ thắc mắc: Tại sao ông ấy lại mua Nvidia và các công ty khác vào lúc này? Khi bạn là tổng thống, bạn biết trước mọi thông tin vĩ mô bí mật nhất. Vì vậy, bất kỳ cổ phiếu nào bạn mua đều để lại một dấu hỏi chấm khổng lồ”.

Các tổng thống tiền nhiệm thường chọn cách thoái vốn hoặc thực hiện các bước đi nghiêm ngặt để tránh xung đột lợi ích, hoặc ít nhất là tránh tiếng xấu về mặt đạo đức khi tại vị. Luật pháp liên bang Mỹ chỉ thực sự bắt buộc các quan chức phải báo cáo các giao dịch chứng khoán sau khi Đạo luật STOCK được thông qua vào năm 2012, nhằm thắt chặt yêu cầu công khai tài sản đối với các thành viên nhánh hành pháp và nghị sĩ Quốc hội. 

Cả cựu Tổng thống Barack Obama (người chỉ bỏ tiền vào tín phiếu kho bạc và các quỹ tương hỗ đa dạng hóa) lẫn ông Joe Biden đều không hề mua bán cổ phiếu hay trái phiếu khi tại vị. Ông Trump là vị tổng thống đầu tiên kích hoạt điều khoản răn đe của đạo luật này. 

Đợt bán tháo lớn nhất của ông Trump diễn ra vào ngày 10/2, khi ông xả lượng lớn cổ phiếu tại ba đại gia công nghệ: Microsoft, Meta Platforms Inc. và Amazon.com Inc., với giá trị mỗi khoản từ 5 triệu đến 25 triệu USD. Kể từ thời điểm đó, phong độ của các gã khổng lồ này có sự phân hóa rõ rệt.

Luật đạo đức liên bang quy định các quan chức phải báo cáo giao dịch chậm nhất là 45 ngày sau khi thực hiện. Cả hai lần nộp hồ sơ của ông Trump đều trễ hạn nói trên, nhưng chế tài xử phạt của luật lại mang tính “hình thức”: chỉ phạt 200 USD cho mỗi lần công bố muộn. Các tài liệu của ông Trump chỉ ra rằng ông đã nộp phạt đầy đủ cho cả hai lần vi phạm.