Một nhà máy lọc dầu của Bharat Petroleum tại Mumbai, Ấn Độ. (Ảnh: Bloomberg).
Vào ngày 15/3, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) thông báo các kho dự trữ dầu chiến lược sẽ được giải phóng ngay lập tức tại châu Á, trong bối cảnh các quốc gia trong khu vực chịu ảnh hưởng đáng kể từ xung đột Trung Đông.
Ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành của IEA, viết trên mạng xã hội X: “Động thái này sẽ mang đến lượng dầu bổ sung chưa từng có cho thị trường kể từ ngày 16/3. Tuy nhiên, việc mở lại Eo biển Hormuz vẫn là yếu tố tối quan trọng để khôi phục dòng chảy dầu mỏ”.
Trước đó, vào ngày 11/3, IEA đã quyết định sẽ xả khoảng 400 triệu thùng dầu từ các kho dự trữ - mức lớn nhất trong lịch sử của tổ chức này. Kể từ đó, các nhà giao dịch đã theo dõi sát tốc độ dầu thô được đưa ra thị trường, xem đây là một trong những biến số quan trọng nhất để đánh giá tác động thực tế của kế hoạch này.
Theo tuyên bố mới nhất, lượng dầu từ các quốc gia thành viên IEA tại châu Á sẽ được cung ứng ngay lập tức, trong khi đó nguồn dự trữ từ các nước thành viên tại châu Mỹ và châu Âu dự kiến sẽ bắt đầu được đưa ra thị trường từ cuối tháng 3.
IEA nhận định thị trường dầu mỏ hiện đang trải qua sự gián đoạn lớn nhất trong lịch sử. Cuộc chiến tại Trung Đông đã khiến hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz bị tê liệt, làm thế giới mất đi hàng triệu thùng dầu mỗi ngày.
Các nền kinh tế châu Á là đối tượng phụ thuộc nhiều nhất vào nguồn dầu từ Trung Đông, vì vậy tốc độ IEA giải phóng kho dự trữ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với khu vực này. Một số quốc gia đã bắt đầu áp dụng các biện pháp hạn chế xuất khẩu nhiên liệu nhằm đảm bảo nguồn cung trong nước, theo Bloomberg.
Nhiều khả năng các khu vực khác trên thế giới cũng sẽ sớm chịu tác động từ cuộc chiến tại Iran. Kết phiên ngày 13/3 trên thị trường tương lai, giá nhiên liệu máy bay tại châu Âu đã đóng cửa ở mức hơn 220 USD/thùng, trong khi giá dầu diesel vượt 150 USD/thùng. Xung đột càng kéo dài, sức ép lên thị trường năng lượng toàn cầu sẽ càng gia tăng.
Giá dầu thô tương lai cũng đã đóng cửa trên 100 USD/thùng vào ngày 13/3. Trong những ngày tới, thị trường năng lượng nhiều khả năng sẽ tiếp tục biến động mạnh, sau khi Mỹ tấn công các cơ sở quân sự gần khu vực xuất khẩu dầu chủ chốt của Iran vào cuối tuần trước.
Mỹ đã ném bom phá hủy hơn 90 mục tiêu quân sự tại đảo Kharg của Iran nhưng lại chủ đích né tránh các bồn chứa dầu khổng lồ. Đằng sau sự nhân nhượng bất thường này là một bài toán chi phí khắt khe nhằm bảo vệ vị thế đồng USD, đồng thời giúp ngăn chặn một cú sốc lạm phát nghiêm trọng đe dọa sự ổn định của nền kinh tế toàn cầu.
Bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào cơ sở hạ tầng tại đây đều có thể gây tác động lớn tới thị trường năng lượng toàn cầu.
Giới phân tích cho rằng khả năng hai nước đạt đột phá lớn trong vòng đàm phán này có thể sẽ hạn chế do thời gian chuẩn bị ngắn và Washington đang tập trung vào các diễn biến căng thẳng tại Trung Đông.
Nhật Bản dự kiến bắt đầu giải phóng kho dự trữ dầu mỏ quốc gia từ ngày 16/3, nhằm giảm bớt tác động từ cú sốc giá dầu do xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran gây ra. Động thái này gợi nhắc lại cuộc khủng hoảng dầu mỏ nửa thế kỷ trước – sự kiện từng thúc đẩy Chính phủ Nhật Bản thiết lập hệ thống dự trữ chiến lược quốc gia.
