Căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang khi Mỹ để ngỏ khả năng tấn công trực tiếp vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran, trong khi đồng thời kêu gọi các quốc gia đồng minh tham gia liên minh bảo vệ tuyến vận tải năng lượng chiến lược tại eo biển Hormuz.
Phát biểu trên chương trình State of the Union của CNN, Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz cho biết Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc các phương án tiếp theo sau cuộc không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất của Iran.
“Tổng thống Trump sẽ không loại trừ bất kỳ lựa chọn nào”, ông Waltz nhấn mạnh.
Đảo Kharg từ lâu được xem là “trái tim” của ngành xuất khẩu dầu Iran. Cảng dầu tại đây xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này và có công suất bốc dỡ lên tới 7 triệu thùng mỗi ngày. Vì vậy, bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào cơ sở hạ tầng tại đây đều có thể gây tác động lớn tới thị trường năng lượng toàn cầu.
Theo ông Waltz, trong cuộc không kích hôm thứ Sáu trước đó, quân đội Mỹ chỉ nhắm vào các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg và tránh tấn công hệ thống dầu mỏ. Tuy nhiên, Nhà Trắng vẫn để ngỏ khả năng mở rộng chiến dịch nếu tình hình leo thang.
“Hiện tại, Tổng thống chỉ cho tấn công cơ sở hạ tầng quân sự,” ông Waltz nói. “Nhưng ông ấy hoàn toàn có thể lựa chọn đánh vào hệ thống năng lượng của Iran nếu cần thiết”.
Trong khi đó, phía Iran khẳng định các hoạt động quân sự của nước này chỉ nhắm vào mục tiêu của Mỹ tại khu vực. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết Tehran sẵn sàng hợp tác với các quốc gia trong khu vực để điều tra những mục tiêu bị tấn công trên đảo Kharg.
Mỹ để ngỏ khả năng tấn công trực tiếp vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Iran (Nguồn: CNBC)
Trên mạng xã hội, ông Araghchi nhấn mạnh Iran không nhắm vào các mục tiêu dân sự. Trong một thông điệp đăng trên Telegram, ông viết rằng Tehran “cho đến nay chưa tấn công bất kỳ khu dân cư hay mục tiêu dân sự nào trong khu vực”. Ông cũng cảnh báo rằng việc chiếm đóng đảo Kharg sẽ là “một sai lầm lớn hơn cả việc tấn công nó”.
Song song với các động thái quân sự, Washington đang tìm cách xây dựng một liên minh quốc tế nhằm bảo vệ các tàu thương mại qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.
Theo The Wall Street Journal, chính quyền Trump có thể sớm công bố danh sách các quốc gia đồng ý tham gia chiến dịch hộ tống tàu thuyền qua khu vực này. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ hoạt động này sẽ được triển khai trong thời gian xung đột hay sau khi chiến sự kết thúc.
Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump kêu gọi nhiều quốc gia phụ thuộc vào nguồn năng lượng từ Trung Đông, bao gồm Trung Quốc, Pháp, Nhật Bản, Hàn Quốc và Anh, điều tàu quân sự tới khu vực để đảm bảo an ninh hàng hải. Ông cho rằng những nước hưởng lợi từ tuyến vận tải này cần chia sẻ trách nhiệm trong việc bảo vệ nó.
Tuy nhiên, phản ứng từ các quốc gia vẫn khá thận trọng.
Bộ Ngoại giao Hàn Quốc cho biết nước này đang “theo dõi chặt chẽ tình hình” và sẽ phối hợp với các đồng minh trước khi đưa ra quyết định. Hiện khoảng 70% lượng dầu thô và 20% khí tự nhiên hóa lỏng của Hàn Quốc được nhập khẩu từ Trung Đông.
Đức cho biết chưa có kế hoạch tham gia chiến dịch quân sự tại eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Johann Wadephul khẳng định Berlin chỉ có thể ủng hộ các biện pháp bảo đảm an ninh hàng hải nếu đạt được một giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột.
Trong khi đó, Anh cho biết đang “tích cực xem xét” các phương án hỗ trợ, bao gồm khả năng triển khai tàu quét mìn hoặc thiết bị dò mìn nhằm giúp hoạt động vận tải sớm trở lại bình thường.
Cuộc xung đột đang gây áp lực lớn lên thị trường năng lượng toàn cầu, khi hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt của thế giới - bị gián đoạn nghiêm trọng.
Giá dầu Brent đã đóng cửa trên mức 100 USD/thùng trong hai ngày liên tiếp và tăng hơn 40% kể từ khi chiến sự bùng phát (Nguồn: CNBC)
Giá dầu Brent đã đóng cửa trên mức 100 USD/thùng trong hai ngày liên tiếp và tăng hơn 40% kể từ khi chiến sự bùng phát.
Giới phân tích cho rằng giá dầu có thể tiếp tục tăng khi thị trường mở cửa tuần mới. Tuy nhiên, chính quyền Mỹ cho rằng biến động này chỉ mang tính tạm thời.
Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nhận định cuộc xung đột có thể kết thúc trong vài tuần tới, khi nguồn cung năng lượng phục hồi và giá dầu hạ nhiệt.
Trong khi đó, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho biết các kho dự trữ dầu khẩn cấp của thế giới sẽ sớm được tung ra thị trường nhằm ổn định nguồn cung. Tổng lượng dầu dự trữ dự kiến giải phóng đã được nâng lên gần 412 triệu thùng.
Mỹ đã ném bom phá hủy hơn 90 mục tiêu quân sự tại đảo Kharg của Iran nhưng lại chủ đích né tránh các bồn chứa dầu khổng lồ. Đằng sau sự nhân nhượng bất thường này là một bài toán chi phí khắt khe nhằm bảo vệ vị thế đồng USD, đồng thời giúp ngăn chặn một cú sốc lạm phát nghiêm trọng đe dọa sự ổn định của nền kinh tế toàn cầu.
IEA cho biết nguồn dầu từ các kho dự trữ chiến lược sẽ được giải phóng ngay lập tức tại châu Á, trong khi châu Mỹ và châu Âu dự kiến bắt đầu triển khai vào cuối tháng 3.
Giới phân tích cho rằng khả năng hai nước đạt đột phá lớn trong vòng đàm phán này có thể sẽ hạn chế do thời gian chuẩn bị ngắn và Washington đang tập trung vào các diễn biến căng thẳng tại Trung Đông.
Nhật Bản dự kiến bắt đầu giải phóng kho dự trữ dầu mỏ quốc gia từ ngày 16/3, nhằm giảm bớt tác động từ cú sốc giá dầu do xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran gây ra. Động thái này gợi nhắc lại cuộc khủng hoảng dầu mỏ nửa thế kỷ trước – sự kiện từng thúc đẩy Chính phủ Nhật Bản thiết lập hệ thống dự trữ chiến lược quốc gia.
