Đầu những năm 2000, cơn thoái trào của thị trường chip nhớ đã đẩy Hynix Semiconductor (tiền thân của SK Hynix ngày nay) đến vực thẳm phá sản. Doanh thu bốc hơi một nửa, giá trị vốn hóa chỉ còn vỏn vẹn hơn 500 triệu USD.
Suốt một thập kỷ tái cơ cấu khốc liệt sau đó, hãng chật vật sống sót qua âm mưu bị thâu tóm. Mãi đến năm 2012, khi được tập đoàn lớn trong nước là SK Group mua lại, số phận của nhà sản xuất chip rệu rã này mới thực sự bước sang trang mới.
Giờ đây, thời thế đã hoàn toàn đổi thay. Vào tháng 6, SK Hynix đã tạo nên một cơn địa chấn khi có thời điểm vượt mặt Samsung Electronics để trở thành doanh nghiệp đắt giá nhất Hàn Quốc.
Trên bản đồ bán dẫn toàn cầu, họ đang tạo ra vị thế lớn trong mảng chip nhớ truyền thống, đồng thời nắm giữ vị trí độc tôn ở phân khúc bộ nhớ băng thông cao (HBM) - dòng sản phẩm xương sống của các hệ thống trí tuệ nhân tạo (AI).
Cơn lốc AI đã đẩy giá trị vốn hóa của SK Hynix tăng phi mã, chính thức cán mốc 1.000 tỷ USD vào tháng 5 năm ngoái. Đến ngày 10/7, công ty tiếp tục khẳng định vị thế bằng màn IPO lịch sử trên sàn Nasdaq của Mỹ, gọi vốn thành công 26,5 tỷ USD - con số kỷ lục đối với một doanh nghiệp ngoại bang.
Dù giá cổ phiếu có phần hạ nhiệt ngay phiên sau đó do tâm lý e ngại định giá quá cao từ giới đầu tư, mã cổ phiếu của hãng vẫn ghi nhận mức tăng trưởng không tưởng: khoảng 1.000% kể từ đầu năm 2025.
Nguồn lực tài chính khổng lồ này, kết hợp cùng 50 tỷ USD tiền mặt tự thân tích lũy được trong vòng 12 tháng tính đến tháng 3, đang được dùng để tiếp lửa cho kế hoạch bành trướng táo bạo.
“Chúng tôi sẽ nhân đôi công suất toàn diện trong vòng 5 năm tới”, Chủ tịch SK Group, ông Chey Tae-won, quả quyết tuyên bố. Khát khao sở hữu chip nhớ của thị trường lớn đến mức doanh thu quý gần nhất của hãng đã tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm trước.
Mặc dù không trực tiếp khơi mào làn sóng AI, nhưng kỳ tích xoay chuyển cục diện của SK Hynix vẫn là một bài học kinh điển của ngành bán dẫn. Đây vốn là cuộc chơi đốt tiền khốc liệt và cực kỳ phức tạp về mặt kỹ thuật, nơi ưu thế luôn thuộc về các gã khổng lồ đi trước. Rất hiếm khi một kẻ ở thế yếu lại có thể bứt phá dẫn đầu.
Vậy bí quyết của SK Hynix là gì?
Sống dưới cái bóng quá lớn của Samsung, SK Hynix đã tìm ra con đường ngách để đi tắt đón đầu. (Nguồn: CNBC)
Sống dưới cái bóng quá lớn của Samsung, SK Hynix buộc phải tìm con đường ngách để đi tắt đón đầu. Cựu CEO Park Sung-wook (giai đoạn 2013-2018) chia sẻ, trọng tâm của họ khi đó là tìm ra những cách thức mới để vượt qua giới hạn vật lý của các bóng bán dẫn ngày càng thu nhỏ.
Năm 2008, AMD - một hãng chip Mỹ cũng đang chịu cảnh dưới cơ trước Intel - đã chủ động đề nghị SK Hynix phát triển một giải pháp chip nhớ xếp chồng thế hệ mới cho bộ xử lý đồ họa của mình.
Dù dự án HBM thương mại đầu tiên vào năm 2013 bị khách hàng chê là quá đắt đỏ, nó đã chứng minh một chân lý công nghệ: xếp chồng chip nhớ theo chiều dọc sẽ giải phóng tốc độ băng thông vượt trội.
Năm 2019, Samsung bất ngờ cắt giảm quy mô đội ngũ phát triển HBM để chuyển hướng dòng tiền sang các mảng chip khác. Ngay lập tức, những kỹ sư tài năng vẫn đặt niềm tin vào tương lai của HBM đã rời đi và chọn đầu quân cho SK Hynix. Một làn sóng chuyên gia từ Intel cũng tìm đến mái nhà mới SK Hynix để cống hiến.
Khác biệt về văn hóa doanh nghiệp cũng là một nhân tố quyết định. Trong khi Samsung nổi tiếng với triết lý đãi ngộ dựa trên thành tích và thúc đẩy sự cạnh tranh nội bộ khốc liệt, SK Hynix lại đề cao tinh thần hợp tác.
Cựu Giám đốc Nhân sự Hyun Sun-yeop phân tích rằng các buổi đối thoại trực tiếp thường xuyên ở SK Hynix giúp nhân viên tự tin lên tiếng và chia sẻ thông tin, phá bỏ cấu trúc quản lý phân tầng cứng nhắc và biệt lập như ở Samsung.
Hơn thế nữa, các kỹ sư tại SK Hynix được tự do thử nghiệm và sáng tạo mà không sợ bị phạt; các dự án đổ vỡ được chuyển đổi thành các bài học tình huống thực tế để nghiên cứu sâu. Nhờ tinh thần này, họ đã phát minh ra kỹ thuật màng bọc keo đúc dòng nhiệt cao (MR-MUF) - giải pháp lấp đầy khoảng trống giữa các chip xếp chồng bằng chất lỏng đúc đặc biệt để tối ưu hóa tản nhiệt.
SK Hynix cam kết khống chế chi tiêu đầu tư ở mức 1/3 doanh thu (Nguồn: CNBC)
Dẫu vậy, SK Hynix không được phép chủ quan. Họ chưa từng dẫn dắt thị trường trong một kỷ nguyên bành trướng điên cuồng như thế này. Cả Samsung và Micron đều đang ráo riết bám đuổi; cả hai đều đã giành được hợp đồng cung cấp HBM cho kiến trúc máy chủ thế hệ mới Vera Rubin của Nvidia, trong khi Samsung đang dần giành lại ưu thế ở phân khúc chip nhớ truyền thống.
Cả ba ông lớn này đều đã công bố những siêu dự án đầu tư trị giá hàng nghìn tỷ USD, bao gồm việc xây dựng siêu tổ hợp bán dẫn trị giá hơn 2.000 tỷ USD tại thành phố Yongin của hai ông lớn Hàn Quốc tính đến năm 2040.
Nhu cầu đi kèm cạnh tranh khốc liệt dễ dẫn đến cái bẫy đầu tư quá mức - một căn bệnh kinh niên của thị trường chip nhớ vốn có tính chu kỳ cực kỳ nhạy cảm. Ở đỉnh điểm chu kỳ năm 2018, chi phí đầu tư của SK Hynix từng chiếm tới 40% doanh thu. Nhưng chỉ một năm sau, thị trường máy chủ hạ nhiệt khiến giá chip nhớ giảm một nửa, doanh thu hãng sụt 33% và lợi nhuận hoạt động bốc hơi 87%.
SK Hynix cam kết khống chế chi tiêu đầu tư ở mức 1/3 doanh thu (hiện đang giữ ở mức trung bình 22% trong năm qua). Họ cũng kỳ vọng các hợp đồng cung ứng dài hạn chặt chẽ hơn sẽ giúp giảm thiểu rủi ro biến động giá.
Dù vậy, giới phân tích từ Morningstar và Bernstein cảnh báo giá chip nhớ (vốn đã tăng gần gấp 10 lần trong năm qua) có thể đạt đỉnh vào năm sau, đe dọa kéo sụt 45% doanh số của SK Hynix vào năm 2028 khi công suất mới đi vào hoạt động trùng với thời điểm thị trường hạ nhiệt, chưa kể đến sự vươn lên của các nhà làm chip Trung Quốc như CXMT và YMTC.
Cuối cùng, áp lực chính trị cũng là một bài toán đau đầu. Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung đang hối thúc hãng mở rộng công suất tại khu vực tây nam kém phát triển của đất nước - nơi SK Hynix vừa công bố gói đầu tư 260 tỷ USD để xây dựng tổ hợp bán dẫn mới. Tuy nhiên, các nhà điều hành lại lo ngại việc dời các trung tâm sản xuất ra xa Seoul sẽ làm mất đi mạng lưới nhân tài và chuỗi cung ứng cốt lõi.
Bà Lorie Logan, Chủ tịch Fed chi nhánh Dallas, nhận định các tín hiệu tích cực từ chỉ số CPI và PPI trong tuần này vẫn chưa đủ để bà yên tâm về lạm phát. Theo bà, Fed nên tăng lãi suất sớm để khống chế áp lực giá cả thay vì mạo hiểm chờ đợi lâu hơn, khiến lạm phát trở nên dai dẳng.
Các chỉ số chứng khoán Mỹ đồng loạt giảm điểm trong phiên 16/7 khi nhóm cổ phiếu công nghệ, đặc biệt là cổ phiếu chip, bị bán tháo.
Mỹ quyết định áp thuế 25% với hầu hết hàng hóa từ Brazil bắt đầu từ ngày 22/7, dựa trên kết quả cuộc điều tra theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974.
Warren Buffett có kế hoạch trao tặng toàn bộ cổ phiếu Berkshire Hathaway mà ông nắm giữ - giá trị khoảng 140 tỷ USD - cho 4 quỹ từ thiện của gia đình. Điều đó cũng đồng nghĩa Gates Foundation sẽ không còn nhận thêm bất kỳ khoản quyên góp nào từ vị tỷ phú đầu tư.
