Theo Chỉ thị, việc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số gắn với thực hiện Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị thời gian qua đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Tuy nhiên, nhiều nhiệm vụ vẫn chậm tiến độ, quá hạn hoặc chưa bảo đảm kết quả đầu ra. Đặc biệt, tỷ lệ giải ngân vốn ngân sách nhà nước cho lĩnh vực này, nhất là chuyển đổi số, còn thấp.

Thủ tướng cho rằng những tồn tại trên chủ yếu xuất phát từ cơ chế, chính sách chưa được hoàn thiện đồng bộ; một số bộ, ngành, địa phương chưa chủ động trong tổ chức thực hiện; năng lực triển khai ở cấp xã còn hạn chế, trong khi người đứng đầu một số cơ quan, địa phương vẫn còn tâm lý e ngại, thiếu quyết liệt.

Để tạo đột phá trong những tháng cuối năm, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương xác định việc triển khai nhiệm vụ và giải ngân vốn cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách của năm 2026.

Người đứng đầu các bộ, ngành và địa phương phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm trước Chính phủ và Thủ tướng về tiến độ, chất lượng thực hiện nhiệm vụ cũng như kết quả giải ngân. Việc đẩy nhanh giải ngân phải đi đôi với nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, bảo đảm công khai, minh bạch, phòng chống lãng phí và tiêu cực.

Hoàn thiện cơ chế, tháo gỡ điểm nghẽn

Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành theo thẩm quyền các cơ chế, chính sách về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hoàn thành trong quý IV/2026.

Bộ Tài chính phối hợp Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục rà soát các quy định về ngân sách, đầu tư công và các cơ chế tài chính liên quan, nhất là quy định về phân bổ, thanh toán và quyết toán kinh phí, theo hướng đơn giản hóa thủ tục, tăng cường phân cấp, phân quyền nhưng vẫn bảo đảm kiểm tra, giám sát chặt chẽ.

Các bộ, ngành và địa phương cũng phải khẩn trương rà soát toàn bộ danh mục nhiệm vụ, dự án năm 2026, phân loại các nhiệm vụ đủ điều kiện triển khai, còn vướng mắc hoặc không còn khả năng thực hiện. Việc rà soát tập trung vào các nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu, nền tảng số dùng chung và các dự án được chuyển nguồn sang năm 2026 để kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo đảm tiến độ.

Ưu tiên vốn cho công nghệ chiến lược và hạ tầng số

Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố được yêu cầu trực tiếp chỉ đạo khắc phục những hạn chế trong tổ chức thực hiện và giải ngân kinh phí ở cấp xã; đồng thời rà soát năng lực đầu tư, mua sắm và thuê dịch vụ công nghệ số. Đối với các nhiệm vụ chuyển đổi số có tính chất dùng chung hoặc kỹ thuật phức tạp, cấp tỉnh chủ động tổ chức thực hiện nhằm bảo đảm triển khai đồng bộ từ trung ương đến địa phương.

Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp Bộ Tài chính khẩn trương rà soát nhu cầu vốn giai đoạn 2025 - 2026 để phân bổ cho các lĩnh vực trọng điểm, tránh đầu tư dàn trải.

Theo Chỉ thị, việc sử dụng vốn phải ưu tiên các nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược theo Quyết định số 21, các dự án nghiên cứu có tiềm năng tạo giá trị cho địa phương, đồng thời đầu tư nâng cấp các trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia.

Đối với chuyển đổi số, nguồn lực sẽ tập trung cho xây dựng hạ tầng dữ liệu quốc gia, các cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành, nền tảng số dùng chung cùng các dự án phục vụ hoạt động của chính quyền địa phương theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.