Đường phố tại Trung Quốc. (Ảnh: Bloomberg).
Trung Quốc đang cho phép làn sóng tiền rẻ chảy ra ngoài biên giới, biến nước này thành một nguồn cung vốn chi phí thấp hiếm hoi cho nhiều doanh nghiệp và chính phủ nước ngoài.
Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, các nhà quản lý đã cho phép hơn 40% số tiền thu được từ các đợt phát hành trái phiếu gấu trúc trong năm nay được chuyển ra ra nước ngoài, tỷ lệ cao nhất từ trước đến nay. Số tiền tương ứng đạt 130 tỷ nhân dân tệ (khoảng 19 tỷ USD) - cũng là mức cao kỷ lục.
Trái phiếu gấu trúc là trái phiếu định giá bằng đồng nhân dân tệ được phát hành tại thị trường Trung Quốc đại lục bởi các tổ chức nước ngoài.
Áp lực giảm phát kéo dài và nền kinh tế sa sút đã đẩy lãi suất tại Trung Quốc xuống thấp, trái ngược với xu hướng chung trên toàn thế giới.
Đồng thời, Bắc Kinh đang nới lỏng kiểm soát đối với dòng vốn xuyên biên giới nhằm gia tăng vị thế của đồng nhân dân tệ trên toàn cầu. Điều đó khiến Trung Quốc trở thành điểm đến đối với những tổ chức có nhu cầu vay vốn.
Ông Dariusz Kowalczyk, Trưởng bộ phận đầu tư đa tài sản khu vực châu Á tại Banco Bilbao Vizcaya Argentaria, bình luận: “Những tổ chức chọn phát hành trái phiếu gấu trúc nhận thấy chi phí vay trên thị trường nhân dân tệ ngày càng cạnh tranh so với những nơi khác”.
Ông nói thêm rằng Bắc Kinh đã nới lỏng các hạn chế đối với việc chuyển nguồn vốn huy động được ra nước ngoài. Trước năm 2017, vốn huy động từ trái phiếu gấu trúc không được phép chuyển ra nước ngoài.
Chênh lệch giữa chi phí vay tại Trung Quốc và những nước khác đã tăng đáng kể. Vào ngày 8/10, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của Trung Quốc, Nhật Bản và Mỹ lần lượt là 1,68%, 3,09% và 5,23%.
Vài năm trước, thị trường trái phiếu gấu trúc chủ yếu phục vụ các pháp nhân ở nước ngoài thuộc doanh nghiệp Trung Quốc và các nhà sản xuất ô tô nước ngoài muốn huy động vốn cho hoạt động kinh doanh tại Trung Quốc.
Giờ đây, thị trường này đã vươn ra toàn cầu, thu hút sự tham gia của các đối tác thuộc sáng kiến "Vành đai và Con đường" - bao gồm Hungary, Slovenia, Kazakhstan, Pakistan và Indonesia - cũng như các tổ chức cho vay như Deutsche Bank, Morgan Stanley và Crédit Agricole.
Theo dữ liệu do Bloomberg tổng hợp, từ đầu năm đến 8/10, các tổ chức phát hành nước ngoài đã huy động tổng cộng 115,5 tỷ nhân dân tệ từ trái phiếu gấu trúc, gấp đôi tổng mức huy động của cả năm 2025. Hiện nay, nhóm này chiếm 47% thị trường, tăng mạnh so với mức 13% của 3 năm trước.
Xu hướng trên được cho là sẽ còn tiếp diễn. Công ty năng lượng và khai khoáng Fortescue của Australia đang cân nhắc sẽ phát hành lượng trái phiếu gấu trúc trị giá 3 tỷ nhân dân tệ (khoảng 450 triệu USD).
Trong khi đó, UBS Group đã huy động 2 tỷ nhân dân tệ với lãi suất chỉ 1,78% vào tháng 8 - mức lãi suất thấp kỷ lục đối với loại trái phiếu gấu trúc kỳ hạn 5 năm do một tổ chức tài chính nước ngoài phát hành.
Nhu cầu huy động vốn bằng nhân dân tệ bên ngoài Trung Quốc đại lục cũng gia tăng. Theo dữ liệu từ Bloomberg, lượng phát hành “trái phiếu dim sum" - trái phiếu định giá bằng nhân dân tệ được phát hành bên ngoài đại lục, chủ yếu ở Hong Kong - đã vượt qua kỷ lục của năm ngoái để cán mốc 1.000 tỷ nhân dân tệ. Cùng với đó, tỷ trọng của các tổ chức phát hành không phải của Trung Quốc đã tăng từ 23% lên 35%.
Trái phiếu không phải kênh huy động vốn duy nhất dành cho các tổ chức nước ngoài. Các ngân hàng Trung Quốc cũng đang mở rộng hoạt động cho vay xuyên biên giới, gia tăng cạnh tranh với các tổ chức tín dụng quốc tế.
Dĩ nhiên, những xu hướng trên chỉ có thể diễn ra với sự chấp thuận của Bắc Kinh. Vào cuối năm 2022, các nhà quản lý Trung Quốc bắt đầu cho phép người phát hành trái phiếu gấu trúc chuyển đổi số tiền thu được sang ngoại tệ, bất kể là để sử dụng trong nước hay ở nước ngoài.
Một phần nguyên nhân là Bắc Kinh muốn phổ cập nhân dân tệ trên trường quốc tế, giảm sự phụ thuộc vào hệ thống tài chính dựa vào USD.
Lý do khác là Trung Quốc thường xuyên ghi nhận thặng dư thương mại, tức thu về từ xuất khẩu nhiều hơn chi cho nhập khẩu. Điều này góp phần tạo ra lượng tiền tiết kiệm dồi dào trong nước, cần được phân bổ vào các kênh đầu tư. Trái phiếu gấu trúc cung cấp mở ra lựa chọn mới, cho phép các nhà đầu tư Trung Quốc cho các công ty và chính phủ nước ngoài vay vốn bằng đồng nhân dân tệ.
Ông Timothy Tan, chuyên gia của Bloomberg Intelligence, nhận xét thị trường trái phiếu gấu trúc hiện vẫn nhỏ, nhưng sẽ lớn mạnh hơn trong những năm tới khi Trung Quốc thúc đẩy giao dịch thương mại bằng nhân dân tệ.
Nỗ lực của Bắc Kinh sẽ thúc đẩy nhu cầu nắm giữ dự trữ đồng nhân dân tệ, đồng thời khiến các doanh nghiệp có nhiều nguồn vốn bằng loại tiền tệ này hơn để đầu tư.
Đà tăng giá của nhân dân tệ cũng tạo thêm dư địa để Bắc Kinh nới lỏng kiểm soát dòng vốn. Trong năm qua, đồng tiền này đã tăng giá hơn 6% so với USD, góp phần giảm bớt lo ngại về nguy cơ dòng vốn tháo chạy - một trong những yếu tố từng khiến các cơ quan quản lý Trung Quốc thận trọng với việc cho phép tiền chảy ra nước ngoài.
Chính sách thuế quan của Tổng thống Donald Trump đang gây ra tác động đáng kể đối với giá cả hàng hóa tại Mỹ, trong đó, người tiêu dùng là một trong những đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp.
Tỷ phú đầu cơ Ray Dalio cảnh báo thế giới có thể đã tiến gần tới thời điểm bong bóng AI đổ vỡ.
Cổ phiếu công nghệ Mỹ bị bán tháo sau khi Open AI công bố doanh thu hàng năm thấp hơn đáng kể so với dự báo trước đó.
Lợi suất trái phiếu chính phủ Trung Quốc đã sụt giảm trong năm nay, phản ánh nền kinh tế suy yếu và tình trạng dư thừa tiền tiết kiệm.
