Trong lịch sử, ngựa từng là một trong những “động cơ” quan trọng của các quốc gia. Chúng phục vụ trong các chiến dịch quân sự, mạng lưới truyền tin cho đến vận tải đường dài. Quá trình công nghiệp hóa đã dần khép lại vai trò đó.

Ngày nay, vai trò của ngựa được thể hiện rõ nét trong lĩnh vực thể thao và giải trí, khi chúng vẫn tạo ra giá trị kinh tế đáng kể.

Riêng tại Mỹ, vào năm 2023, hệ sinh thái xoay quanh ngựa đóng góp khoảng 177 tỷ USD cho nền kinh tế và hỗ trợ 2,2 triệu việc làm. Trên phạm vi toàn cầu, một số ước tính cho rằng quy mô của nền kinh tế ngựa đạt khoảng 300 tỷ USD.

Trung tâm của nền kinh tế ngựa

Đua ngựa là động cơ trung tâm của nền kinh tế ngựa hiện đại. Doanh thu của thị trường đua ngựa toàn cầu đến từ nhiều nguồn, bao gồm vé vào cửa, tài trợ, cá cược và bản quyền phát sóng.

Khả năng tăng trưởng của lĩnh vực đua ngựa được thúc đẩy bởi hai yếu tố chính. Thứ nhất là tính “toàn cầu hóa” của các giải đua. Thứ hai là sự bùng nổ của các nền tảng cá cược trực tuyến.

Sự chuyển dịch từ các nhà cái truyền thống sang giao diện số đã làm thay đổi cách người hâm mộ tiếp cận môn thể thao này. Cá cược không còn gắn chặt với trường đua, mà trở thành một hoạt động có thể diễn ra ở bất kỳ đâu. Tại các thị trường như Anh, Australia và Nhật Bản, cá cược đua ngựa trên thiết bị di động ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể.

Tuy nhiên, trụ cột của lĩnh vực đua ngựa vẫn nằm ở những sự kiện lớn. Melbourne Cup, Kentucky Derby hay Dubai World Cup không chỉ là các cuộc đua thể thao, mà còn là những sự kiện văn hóa - kinh tế quy mô lớn. Chúng quy tụ những con ngựa hàng đầu, các nài ngựa danh tiếng và nhà tài trợ đến từ nhiều châu lục, tạo ra sự chú ý toàn cầu và thúc đẩy dòng vốn xuyên biên giới.

Dubai Racing Club, đơn vị tổ chức Dubai World Cup, cho biết các sự kiện của họ trong năm 2024 có sự tham gia của ngựa đua đến từ hơn 15 quốc gia, thu hút hơn 80.000 khán giả trực tiếp và khoảng 7,2 triệu lượt xem trực tuyến trên toàn thế giới.

Khi lượng người hâm mộ quốc tế ngày càng mở rộng, triển vọng dài hạn của ngành đua ngựa càng được củng cố.

Quy mô tài chính của mỗi giải đua được thể hiện rõ nhất qua tiền thưởng. Saudi Cup, giải đua hào phóng nhất thế giới, cung cấp số tiền thưởng lên tới 20 triệu USD trong năm 2025.

The Everest tại Australia và Dubai World Cup lần lượt có mức tiền thưởng 20 triệu USD và 12 triệu USD. Mỗi giải đua như vậy không chỉ tạo ra sự cạnh tranh thể thao, mà còn mang lại nguồn thu lớn từ cá cược, du lịch và các hoạt động dịch vụ đi kèm.

Thị trường đua ngựa lớn nhất thế giới

Dù ba giải có tiền thưởng cao nhất thế giới không diễn ra trên đất Mỹ, Mỹ vẫn là thị trường đua ngựa lớn nhất toàn cầu.

Quốc gia này chiếm hơn 35% thị phần đua ngựa thế giới, với khoảng 17.200 ngựa con thuần chủng được đăng ký trong năm 2023. Riêng bang Kentucky đóng góp 47,6% tổng số, trong khi Florida, California và New York cộng lại chiếm hơn 20%.

Tổng doanh thu cá cược đua ngựa tại Mỹ trong năm 2024 đạt khoảng 11,3 tỷ USD. Các sự kiện lớn thường niên như Kentucky Derby thu hút hơn 210 triệu USD tiền cược cho mỗi cuộc đua, gần 2% tổng doanh thu cá cược cả nước trong một năm.

Các giải đua ngựa ở Mỹ được tổ chức quanh năm, những cái tên nổi tiếng nhất bao gồm Travers Stakes, Breeders’ Cup và Kentucky Derby. Trong số đó, Kentucky Derby là giải đua danh giá nhất và đã kỷ niệm lần thứ 151 vào năm 2025. Sự kiện thu hút hơn 150.000 khán giả tới trường đua Churchill Downs và hơn 14 triệu người theo dõi trực tiếp trên truyền hình.

Đáng chú ý, trường đua Churchill Downs cũng đang trải qua một giai đoạn cải tạo lớn, với tổng vốn đầu tư khoảng 900 triệu USD, tập trung vào việc mở rộng sức chứa và nâng cấp tiện nghi. Kế hoạch kéo dài ba năm nhằm hạn chế gián đoạn các sự kiện hiện tại.

Không chỉ Churchill Downs, nhiều trường đua lớn khác của Mỹ cũng đang được nâng cấp. Belmont Park dự kiến chi khoảng 455 triệu USD để lắp đặt đường đua tổng hợp, trong khi Pimlico lên kế hoạch đại tu với kinh phí khoảng 400 triệu USD.

Những dự án này cho thấy đua ngựa vẫn được nhìn nhận như một ngành kinh tế dài hạn, xứng đáng để tiếp tục rót vốn đầu tư.

Một hệ sinh thái rộng lớn bên ngoài đường đua

Dù đua ngựa là hoạt động thu hút phần lớn sự chú ý của công chúng, nền kinh tế ngựa rộng lớn hơn nhiều so với những gì diễn ra trên đường đua. Tại Mỹ, Hội đồng Ngựa Mỹ phân chia hệ sinh thái kinh tế xoay quanh ngựa thành 6 mảng chính: đua ngựa, thi đấu thể thao, giải trí, ngựa làm việc truyền thống, dịch vụ hỗ trợ và hoạt động cứu hộ.

Trong nhóm thi đấu, ngựa xuất hiện ở các bộ môn như vượt rào hay cưỡi ngựa nghệ thuật. Ngựa làm việc truyền thống vẫn giữ vai trò trong nông nghiệp, du lịch và thực thi pháp luật, dù ít được chú ý hơn so với ngựa đua. Song song với đó là mạng lưới dịch vụ hỗ trợ như thú y, huấn luyện, vận chuyển và bảo hiểm, tạo thành một chuỗi giá trị liên kết chặt chẽ.

Ngoài ra, một mảng đáng chú ý khác là thiết bị và phục trang cưỡi ngựa. Các ước tính cho thấy thị trường toàn cầu của nhóm sản phẩm này đạt khoảng 12 tỷ USD vào năm 2024 và có thể tăng lên 18,3 tỷ USD vào năm 2034, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép hàng năm khoảng 4,3%.

Những mặt hàng như yên ngựa, dây cương, trang phục cưỡi ngựa và thiết bị an toàn là nhu cầu thiết yếu đối với hàng triệu người cưỡi ngựa trên toàn thế giới.

Các tổ chức lớn và dòng vốn toàn cầu

Đằng sau các giải đua là mạng lưới các tổ chức và doanh nghiệp định hình nền kinh tế ngựa. Trong số đó, Arab Saudi nổi lên như một nhà đầu tư ngày càng có ảnh hưởng. Saudi Cup, ra đời năm 2020, nhanh chóng trở thành giải đua có mức tiền thưởng cao nhất thế giới.

Sự đầu tư này nằm trong kế hoạch Vision 2030, theo đó Arab Saudi sẽ thúc đẩy mạnh mẽ các lĩnh vực thể thao và giải trí nhằm đa dạng hóa nền kinh tế. Đua ngựa, bóng đá, golf… không chỉ là thể thao, mà còn là công cụ xây dựng hình ảnh và thu hút sự chú ý toàn cầu.

Xét tổng thể, nền kinh tế ngựa nằm ở giao điểm của giải trí, thể thao và cá cược. Các mảng này được gắn kết bởi yếu tố kinh tế cũng như nhiệt huyết của những người yêu ngựa. Do đó, dòng vốn từ các tập đoàn cá cược và nhà đầu tư lớn vẫn tiếp tục chảy vào hệ sinh thái này như một khoản đầu tư dài hạn.