Các chủ tàu đang khẩn trương tìm hiểu chi tiết thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, bởi diễn biến này có thể mở ra cơ hội để đưa hơn 800 tàu thuyền đang mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư rời khỏi khu vực. 

Sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công vào Iran vào ngày 28/2, các lực lượng vũ trang của Tehran đã phong tỏa Eo biển Hormuz. Do lo ngại về an nguy của thủy thủ và hàng hóa, hàng trăm tàu thuyền buộc phải neo đậu ở hai đầu eo biển, không dám tiếp nối hành trình.

Vào ngày 7/4, Washington và Tehran đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn, đi kèm điều kiện mở lại Hormuz. Tuy nhiên, các chi tiết của thỏa thuận vẫn còn khá mập mờ. Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Eo biển Hormuz phải được mở lại “hoàn toàn, ngay lập tức và an toàn”.

Trong khi đó, phía Tehran cho biết họ sẽ cho phép tàu thuyền đi qua Hormuz thông qua sự phối hợp với lực lượng vũ trang Iran và trong phạm vi “các hạn chế về công nghệ”.

Hiện vẫn chưa rõ liệu tàu thuyền có phải trả phí để đi qua Eo biển Hormuz không, hay khi nào lệnh dừng bắn chính thức có hiệu lực, tờ Bloomberg lưu ý.

Song, với các chủ tàu, thông tin trên đủ để họ trở nên lạc quan một cách thận trọng. Hiệp hội Chủ tàu Nhật Bản - một hiệp hội lớn trong ngành vận tải hàng hải - cho biết họ sẽ kiểm tra chi tiết thỏa thuận giữa Mỹ và Iran, sau đó chia sẻ thêm thông tin.

Tuy nhiên, hầu hết các chủ tàu vẫn cảnh báo tàu thuyền cần có thêm thông tin rõ ràng trước khi nối lại hoạt động. Ngay cả trong kịch bản tốt nhất, việc khôi phục hoạt động vận chuyển hàng hóa cũng tốn thời gian.

Thông thường, mỗi ngày có khoảng 135 tàu thuyền di chuyển qua Hormuz. Con số này đã giảm mạnh kể từ khi xung đột bùng phát.

Bà Jennifer Parker, Giáo sư thỉnh giảng tại Viện Quốc phòng và An ninh thuộc Đại học Western Australia, bình luận: “Bạn không thể khôi phục hoàn toàn hoạt động vận tải toàn cầu trong vòng 24 giờ.

Các chủ tàu chở dầu, công ty bảo hiểm và thủy thủ cần tin rằng rủi ro thực sự đã giảm bớt - chứ không chỉ là tạm ngớt”.

Theo dữ liệu từ Kpler, đa số tàu thuyền đang mắc kẹt ở Vịnh Ba Tư là tàu chở nhiên liệu. Hiện có 426 tàu chở dầu thô và nhiên liệu sạch, cùng với 34 tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) và 19 tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG). Số còn lại là tàu chở container và các mặt hàng khô như nông sản hoặc kim loại.

Theo Theo thống kê của Tổ chức Hàng hải Quốc tế vào cuối tháng 3, khoảng 20.000 thủy thủ dân sự đang mắc kẹt trên các con tàu ở Vịnh Ba Tư. Cơ quan này cảnh báo các thủy thủ đoàn đang phải đối mặt với tình trạng thiếu thốn nguồn cung, mệt mỏi kéo dài và áp lực tâm lý gia tăng.