Số mã chậm trả thu hẹp, tiền lãi chưa thanh toán vẫn tăng hơn 40%

Theo tổng hợp từ thông tin công bố trên Chuyên trang thông tin trái phiếu doanh nghiệp (CBIS Portal) của Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX), đến ngày 31/10/2026, số dư lãi chậm trả của các trái phiếu doanh nghiệp bằng đồng Việt Nam đạt 21.246 tỷ đồng, cao nhất trong 22 tháng kể từ tháng 1/2025.

So với cuối tháng 1/2025, khoản nợ này tăng 6.359 tỷ đồng, tương đương 42,7%, trong khi số mã trái phiếu chậm thanh toán gốc hoặc lãi giảm từ 359 xuống 313 mã (-12,8%). Tại thời điểm cuối tháng 10, các nghĩa vụ chậm thanh toán liên quan đến 107 tổ chức phát hành.

Diễn biến trái chiều một phần xuất phát từ những nghĩa vụ lãi kéo dài qua nhiều kỳ thanh toán. Một trái phiếu có thể chậm thanh toán lãi qua nhiều kỳ liên tiếp, khiến số tiền còn nợ tăng lên dù số lượng mã trái phiếu chậm trả không thay đổi. Trong khi đó, số mã chậm trả có thể giảm khi một số tổ chức phát hành hoàn thành hoặc xử lý các nghĩa vụ còn tồn đọng.

Trong 22 tháng, số dư nợ lãi tăng trong 18/21 lần so sánh giữa các tháng liên tiếp. Riêng 10 tháng đầu năm 2026, khoản nợ này tăng thêm 3.154 tỷ đồng (+17,4%), phản ánh chênh lệch ròng giữa các khoản lãi mới chậm thanh toán, số tiền đã được chi trả và những điều chỉnh nghĩa vụ.

Ngược lại, nợ gốc quá hạn giảm 8.521 tỷ đồng (-15,2%), từ 56.084 tỷ đồng xuống 47.563 tỷ đồng. Tổng nghĩa vụ gốc và lãi chậm thanh toán theo đó giảm từ 70.971 tỷ đồng xuống 68.809 tỷ đồng, nhưng tỷ trọng tiền lãi tăng từ 21% lên 30,9%. Như vậy, phần lãi chưa thanh toán chiếm tỷ trọng lớn hơn trong cơ cấu nghĩa vụ quá hạn, dù tổng số dư đã giảm so với đầu kỳ.

Sự khác biệt còn liên quan đến lịch trả nợ của từng trái phiếu. Đối với các trái phiếu trả lãi định kỳ, nghĩa vụ lãi có thể quá hạn từ nhiều kỳ trước khi doanh nghiệp phải hoàn trả vốn gốc. Khi trái phiếu đáo hạn mà tổ chức phát hành chưa thanh toán, khoản gốc được ghi nhận vào số dư quá hạn bên cạnh các nghĩa vụ lãi tồn đọng.

Riêng tháng 10, tổng số dư chậm thanh toán tăng 5.764 tỷ đồng (+9,1%) so với cuối tháng 9, dù số mã chậm trả giữ nguyên ở mức 313 mã. Trong đó, nợ gốc tăng 5.315 tỷ đồng, chiếm hơn 92% mức tăng, còn nợ lãi tăng 449 tỷ đồng. Phần lớn biến động gắn với một lô trái phiếu đã chậm trả lãi từ nhiều kỳ trước và vừa đến hạn hoàn trả vốn trong tháng.

Bất động sản chiếm 45% nợ lãi, dịch vụ tiêu dùng tăng gần 5.000 tỷ đồng nợ quá hạn trong tháng 10

Xét theo lĩnh vực hoạt động của tổ chức phát hành, bất động sản và dịch vụ bất động sản có quy mô lãi chậm trả lớn nhất, đạt khoảng 9.570 tỷ đồng vào cuối tháng 10, chiếm 45% tổng số dư. Tiếp đến là dịch vụ tiêu dùng với 4.685 tỷ đồng (22,1%), công nghiệp với 2.229 tỷ đồng (10,5%) và thực phẩm, đồ uống với 2.206 tỷ đồng (10,4%). Tổng cộng, 4 nhóm lĩnh vực này ghi nhận gần 18.690 tỷ đồng lãi chưa thanh toán, tương đương 88% tổng số dư.

Tuy nhiên, cơ cấu nghĩa vụ quá hạn có sự khác biệt giữa các lĩnh vực. Tại bất động sản, tiền lãi chiếm 27,8% tổng số dư gốc và lãi chậm thanh toán 34.296 tỷ đồng. Trong khi đó, tỷ trọng này tại thực phẩm, đồ uống đạt 67,2%, còn bán lẻ hàng tiêu dùng lên tới 71,9%. Một số lĩnh vực có quy mô nợ quá hạn thấp hơn bất động sản nhưng phần lãi lại chiếm tỷ trọng cao hơn trong tổng nghĩa vụ chưa hoàn thành.

Trong tháng 10, nợ lãi của bất động sản tăng khoảng 252 tỷ đồng, còn dịch vụ tiêu dùng tăng gần 197 tỷ đồng, gần tương ứng với toàn bộ mức tăng của thị trường trong phạm vi tổng hợp. Tuy nhiên, khi tính cả gốc và lãi, nghĩa vụ quá hạn của bất động sản tăng khoảng 767 tỷ đồng, trong khi dịch vụ tiêu dùng ghi nhận mức tăng gần 5.000 tỷ đồng.

Biến động tại dịch vụ tiêu dùng chủ yếu gắn với lô trái phiếu BSECH2126003 do CTCP Bông Sen phát hành. Sau nhiều năm chậm thanh toán lãi, doanh nghiệp tiếp tục chưa hoàn thành nghĩa vụ trả gốc khi trái phiếu đáo hạn vào giữa tháng 10. Khoản vốn đến hạn làm gia tăng số dư quá hạn của Bông Sen, đồng thời ảnh hưởng đáng kể đến biến động chung của lĩnh vực này.

Bông Sen mới thanh toán chưa đầy 10% nghĩa vụ lãi sau 5 năm phát hành trái phiếu

CTCP Bông Sen phát hành lô trái phiếu BSECH2126003 trị giá 4.800 tỷ đồng vào ngày 15/10/2021, kỳ hạn 5 năm. Trong năm 2022, doanh nghiệp hoàn thành 3 kỳ trả lãi đầu tiên với tổng số tiền khoảng 346 tỷ đồng, trước khi bắt đầu chậm thanh toán từ tháng 10 cùng năm.

Theo các công bố gửi HNX, Bông Sen cho biết tài khoản ngân hàng bị phong tỏa, ảnh hưởng đến việc chuyển tiền cho trái chủ. Trong khi các khoản lãi quá hạn chưa được thanh toán, lãi suất áp dụng cho lô trái phiếu tăng từ 10,5%/năm khi phát hành lên 15,75%/năm ở những kỳ cuối. Với dư nợ gốc không thay đổi, mức lãi suất cao hơn làm gia tăng nghĩa vụ lãi theo hợp đồng tại các kỳ áp dụng.

Đến thời điểm đáo hạn, Bông Sen ghi nhận 12 khoản lãi chưa thanh toán với tổng giá trị hơn 3.206 tỷ đồng. Tính cả 3 kỳ đã hoàn thành trước đó, tổng nghĩa vụ lãi ghi nhận trong thời gian lưu hành trái phiếu đạt khoảng 3.552 tỷ đồng. Trong đó, doanh nghiệp mới thanh toán 346 tỷ đồng, tương đương 9,7%, còn phần tồn đọng bằng 66,8% giá trị gốc phát hành.

Riêng mã trái phiếu này chiếm khoảng 15,1% tổng số dư lãi chậm trả và 68,4% nghĩa vụ tương ứng của nhóm dịch vụ tiêu dùng. Sau khi loại trừ Bông Sen, số dư lãi chưa thanh toán của các tổ chức phát hành còn lại trong lĩnh vực này vào khoảng 1.479 tỷ đồng.

Đến ngày đáo hạn 15/10, Bông Sen đồng thời phải thanh toán gần 197 tỷ đồng tiền lãi kỳ cuối và hoàn trả toàn bộ khoản gốc 4.800 tỷ đồng nhưng chưa thực hiện được các nghĩa vụ này. Tổng số tiền đến hạn nhưng chưa được thanh toán trong tháng đạt gần 4.997 tỷ đồng, tương đương 86,7% mức tăng ròng nghĩa vụ quá hạn trong phạm vi tổng hợp. Tỷ lệ này phản ánh tương quan về quy mô, trong khi biến động số dư chung còn chịu ảnh hưởng từ các khoản phát sinh, thanh toán và điều chỉnh tại những tổ chức phát hành khác.

Cộng với các khoản lãi tồn đọng từ trước, tổng nghĩa vụ gốc và lãi còn thiếu của riêng lô trái phiếu Bông Sen vượt 8.006 tỷ đồng, gấp khoảng 1,67 lần giá trị phát hành ban đầu, trong đó tiền lãi chiếm 40%.

Trong công bố về tình hình thanh toán gửi HNX, Bông Sen cho biết đang đàm phán với các đối tác về phương án chuyển nhượng hoặc hợp tác liên quan đến tài sản bảo đảm của lô trái phiếu nhằm xử lý khoản nợ. Hoạt động này diễn ra trong bối cảnh toàn bộ khoản gốc đã đáo hạn, còn các nghĩa vụ lãi phát sinh từ tháng 10/2022 đến nay vẫn chưa được thanh toán.