Quốc hội vừa biểu quyết thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) với 97,6% đại biểu có mặt tán thành, theo Cổng TTĐT Quốc hội.

Chính sách có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, gồm 9 chương, 36 điều, trong đó có 26 điều được chỉnh lý. Một trong những định hướng xuyên suốt của Luật là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền thực chất, toàn diện cho chính quyền Thủ đô gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực chặt chẽ, tăng cường trách nhiệm giải trình, bảo đảm công khai, minh bạch.

Theo đó, Chính quyền TP Hà Nội được giao 199 thẩm quyền đặc thù, vượt trội. Trong đó có 127 thẩm quyền của HĐND, 56 thẩm quyền của UBND và 16 thẩm quyền của Chủ tịch UBND thành phố.

Đây được đánh giá là cơ sở pháp lý quan trọng để Thủ đô phát huy tiềm năng, vị thế, chủ động, sáng tạo phát triển theo phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.     

Đối với cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thủ đô, Luật được chỉnh lý theo hướng bảo đảm chặt chẽ, khả thi và sát thực tiễn hơn. Nhiều nội dung quan trọng được làm rõ như thẩm quyền của chính quyền thành phố trong quy hoạch, quản lý không gian phát triển; yêu cầu phối hợp với các bộ, ngành liên quan để kiểm soát chặt chẽ, nhất là đối với không gian tầm cao.

Luật cũng trao quyền cho HĐND thành phố quyết định chính sách, tiêu chí cải tạo, chỉnh trang, tái thiết đô thị nhằm xử lý các vấn đề về mật độ dân cư, môi trường và phát triển đô thị.

HĐND thành phố được quyết định áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt đối với các dự án lớn, quan trọng sau khi có sự đồng ý của cấp có thẩm quyền và tham vấn các bộ, ngành liên quan.

Đồng thời, được quyết định gia hạn không quá 6 tháng để hoàn thiện điều kiện khởi công xây dựng công trình đối với các dự án thực hiện theo Nghị quyết số 258 của Quốc hội (Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô). 

Bên cạnh đó, Luật có quy định về Vùng Thủ đô và liên kết vùng. Khái niệm “Vùng Thủ đô” được thiết kế theo hướng mở, linh hoạt; tạo cơ chế để các địa phương chủ động tham gia liên kết và được áp dụng quy định của Luật Thủ đô khi triển khai các dự án chung.

Chính sách cho phép sử dụng ngân sách địa phương để đầu tư liên vùng, góp phần giải quyết các vấn đề về hạ tầng, môi trường, dịch vụ thiết yếu phục vụ lợi ích chung của toàn vùng.   

Ngoài ra, Luật còn quy định đơn vị hành chính thuộc TP Hà Nội gồm xã, phường và đơn vị hành chính - kinh tế đặc biệt. Đơn vị này được thành lập để thực hiện vai trò đô thị chức năng, là cực tăng trưởng mới của thành phố theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô.