Từng là công cụ tối thượng để khuất phục các đồng minh và đối thủ, quyền lực thuế quan của Tổng thống Donald Trump đang đứng trước những rào cản pháp lý và chính trị chưa từng có, ngay khi ông chuẩn bị cho cuộc hội đàm then chốt với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

Sự lung lay của "Siêu năng lực"

Sự khác biệt giữa việc cả thế giới chấn động khi ông Trump đe dọa thuế quan với các đồng minh NATO hồi tháng 1, với việc tất cả phớt lờ lời đe dọa đánh thuế 50% đối với các nước bán vũ khí cho Iran vào 3 tháng sau đó, chính là bằng chứng cho thấy siêu năng lực của ông Trump đã bị xói mòn. 

Ông Michael Smart, Giám đốc điều hành tại Rock Creek Global Advisors, nhận định: “Tổng thống đã mất đi một thứ vô cùng quan trọng: khả năng đe dọa áp thuế vào thứ Sáu và thực thi chúng ngay vào thứ Hai tuần sau”. Nỗi thất vọng của Tổng thống càng tăng thêm khi tuần trước, toà án quyết định bác bỏ mức thuế toàn cầu 10% mà ông công bố vào tháng 2.

Bối cảnh Hội nghị Thượng đỉnh Bắc Kinh

Trong lúc chuẩn bị gặp Chủ tịch Tập Cận Bình, ông Trump và chính quyền đang nỗ lực khôi phục quyền lực áp thuế nhập khẩu toàn cầu. Tuy nhiên, bài toán này đang trở nên hóc búa khi các nghị sĩ, bao gồm cả phe Cộng hòa, đang bắt đầu phản đối việc lạm dụng thuế quan. Các mức thuế đang trở nên không phổ biến trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đầy thách thức.

Hơn nữa, tình hình kinh tế đang vô cùng bất ổn. Lạm phát gia tăng và IMF dự báo chúng sẽ chạm mức 3,2% năm nay do tác động của cuộc chiến Iran.

Bất chấp những rào cản, những người thân cận cho biết ông Trump vẫn “cuồng” thuế quan hơn bao giờ hết. Ông đang thúc giục Đại diện Thương mại Jamieson Greer đẩy nhanh tiến độ để tái áp đặt các mức thuế “Ngày Giải phóng” sớm nhất vào tháng 7.

Thực tế, thuế quan vẫn là trung tâm tầm nhìn quản trị của ông Trump, người từng tự gọi mình là “Tariff Man” (Người đàn ông thuế quan). Trong năm 2025, ông đã thực hiện một cuộc thử nghiệm với quyền lực gần như vô hạn: áp thuế từ 49% với Campuchia đến 20% với EU, và thậm chí đe dọa đánh thuế Trung Quốc lên tới 145%. Tuy nhiên, dữ liệu từ Fed New York cho thấy khoảng 90% chi phí này đã bị đẩy sang cho các doanh nghiệp và người tiêu dùng Mỹ.

Hiện tại, ông Trump đang phải sử dụng một mạng lưới các đạo luật mơ hồ và quy trình hành chính rườm rà để tiến hành cuộc chiến thương mại. Điều này có nghĩa là ông không còn có thể đưa ra các quyết định thương mại với tốc độ “ánh sáng” như trước.

Dù ông Trump vẫn có thể duy trì mức thuế từ 5% đến 15% đối với nhiều đối tác thương mại, nhưng thời kỳ của những lời đe dọa áp thuế 40-50% chỉ trong một đêm dường như đã khép lại.