Số liệu sơ bộ được Cơ quan Thống kê Quốc gia Anh (ONS) công bố cho thấy lạm phát tại quốc gia này đã giảm xuống mức 2,8% trong tháng 4. Mặc dù đây là một tín hiệu vui ngắn hạn, giới chuyên gia cảnh báo một làn sóng tăng giá mới đang chực chờ bùng phát.

Trước đó, các nhà kinh tế tham gia cuộc khảo sát của Reuters dự báo tỷ lệ lạm phát sẽ giảm về mức 3%, hạ nhiệt từ mốc 3,3% của tháng 3. Nguyên nhân chủ yếu của sự sụt giảm này đến từ chính sách áp trần giá năng lượng được cơ quan quản lý năng lượng Anh (Ofgem) áp dụng kể từ ngày 1 tháng 4.

Tuy nhiên, áp lực lên giá cả tiêu dùng được dự báo sẽ sớm quay trở lại khi chi phí năng lượng leo thang do tác động từ cuộc chiến Iran bắt đầu ngấm sâu vào nền kinh tế.

Điểm sáng từ chính sách hỗ trợ của Chính phủ

Giải thích về số liệu mới trên mạng xã hội X, ông Grant Fitzner, Chuyên gia kinh tế trưởng tại ONS, nhận định: “Lạm phát hàng năm đã giảm đáng kể nhờ giá điện và giá gas hạ nhiệt. Kết quả này có được là nhờ gói hỗ trợ hóa đơn năng lượng của Chính phủ giúp giảm cả thuế cố định lẫn thuế biến đổi. Đồng thời, giá năng lượng bán buôn toàn cầu ở thời điểm trước khi nổ ra xung đột Trung Đông cũng đã kịp tác động tích cực đến việc hạ mức trần”. 

Bên cạnh đó, việc tiền nước, phí nước thải và thuế đường bộ tăng ít hơn so với năm ngoái cũng góp phần kéo chỉ số lạm phát đi xuống. Giá thực phẩm (đặc biệt là sô-cô-la và các sản phẩm từ thịt) cùng giá các gói dịch vụ nghỉ dưỡng giảm thêm đã củng cố đà hạ nhiệt này. 

“Những yếu tố tích cực này chỉ bị áp đảo một phần bởi đà tăng liên tục của giá xăng dầu, cùng sự nhích nhẹ trong chi phí quần áo và giày dép”, ông Fitzner bổ sung.

Dẫu vậy, Chính phủ Anh hiện vẫn đang hứng chịu nhiều búa rìu dư luận vì bị cho là chưa hành động đủ mạnh để giảm thiểu chi phí năng lượng tại một quốc gia thuần nhập khẩu năng lượng như Anh, cũng như chưa khai thác triệt để trữ lượng dầu khí còn lại ở Biển Bắc.

Trước áp lực đó, Bộ Tài chính Anh cho biết Bộ trưởng Rachel Reeves dự kiến sẽ công bố những cải cách sâu rộng nhằm trao quyền cho Quốc hội phê duyệt các dự án năng lượng trọng điểm.

Tâm điểm đổ dồn về Ngân hàng Trung ương Anh (BOE)

Hiện tại, Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) đang giám sát chặt chẽ các đợt tăng giá cũng như tình trạng người lao động yêu cầu tăng lương, trong khi phía doanh nghiệp chuyển chi phí gia tăng sang tay người tiêu dùng. BOE khẳng định sẵn sàng thắt chặt chính sách tiền tệ nếu cần thiết.

Dữ liệu định giá thị trường cho thấy phần lớn các nhà đầu tư kỳ vọng BOE sẽ tăng lãi suất thêm 25 điểm cơ bản trong cuộc họp tháng 7, đẩy lãi suất cơ bản lên mức 4%. Tuy nhiên, cơ quan này cũng rất lo ngại về tác động kìm hãm của việc tăng lãi suất lên một nền kinh tế vốn đã mong manh, giữa bối cảnh tăng trưởng trì trệ và thị trường lao động xuất hiện dấu hiệu suy yếu.

Số liệu việc làm công bố hôm thứ Ba (19/5) cho thấy tỷ lệ thất nghiệp tại Anh đã tăng lên 5% trong ba tháng tính đến tháng 3, cao hơn mức 4,9% của tháng 2.

Do phải cân bằng giữa các mục tiêu và rủi ro đối nghịch, giới kinh tế dự báo Hội đồng Chính sách Tiền tệ (MPC) gồm 9 thành viên của BOE có thể chọn giải pháp giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tiếp theo vào ngày 18 tháng 6 để tránh hành động quá sớm.

Ông George Brown, Nhà kinh tế trưởng tại Schroders, nhấn mạnh: “Điều quan trọng lúc này là liệu làn sóng tăng giá có lan sang mặt bằng tiền lương và giá cả diện rộng hay không. Thị trường lao động đang hạ nhiệt và tăng trưởng mong manh có thể hạn chế phần nào rủi ro đó, nhưng BOE không được phép chủ quan sau nhiều năm hứng chịu liên tiếp các cú sốc cung ứng toàn cầu”.

Ông dự báo BOE sẽ duy trì luận điệu diều hâu nhưng có thể sẽ dừng việc tăng lãi suất trong năm nay.

Bà Josie Anderson, Nhà kinh tế phụ trách khu vực châu Âu tại Nomura, chia sẻ với CNBC rằng BOE dường như đang chọn giải pháp thận trọng quan sát trước khi đưa ra quyết định có nâng lãi suất điều hành hay không.

“Câu hỏi đặt ra là liệu người lao động có bắt đầu đòi tăng lương hay không? Liệu điều đó có khiến các doanh nghiệp dịch vụ - những bên không chịu chi phí năng lượng quá lớn - bắt đầu tăng giá bán? Nếu kịch bản đó xảy ra và BOE nhìn thấy bằng chứng rõ ràng, đó sẽ là thời điểm họ buộc phải tăng lãi suất”, bà Anderson kết luận trên chương trình Squawk Box Europe.