Theo báo cáo kết tài chính quý I chưa kiểm toán của CTCP Tập đoàn Masan (Masan Group, mã: MSN), kết thúc quý WinCommerce (WCM - đơn vị quản lý chuỗi WinMart/WinMart+/WiN) ghi nhận mức mở mới thuần 225 cửa hàng, nâng tổng số điểm bán trên toàn quốc lên 4.817 cửa hàng. Tính trung bình, mỗi ngày WCM mở mới 2,5 cửa hàng.

Đáng chú ý, thông tin từ Masan cho thấy 100% số cửa hàng mở mới này đã vượt điểm hòa vốn EBITDA ở cấp độ cửa hàng ngay trong quý.

Tại cuộc họp thường niên cuối tháng 4, bà Nguyễn Thị Phương - CEO WinCommerce nói rằng doanh nghiệp này đang bước vào chu kỳ mở rộng quy mô đi kèm với các chỉ số sinh lời dương.

Từ khoản lỗ 3.700 tỷ đồng đến có lãi

Nhìn lại quá khứ, năm 2020 khi từ tay Vingroup về Masan, WCM vận hành 2.300 cửa hàng và ghi nhận mức lỗ 3.700 tỷ đồng. Theo lộ trình 5 năm được ban lãnh đạo công ty vạch ra, bà Phương cho biết WCM đã tìm ra mô hình hoạt động phù hợp để chuyển đổi từ một doanh nghiệp lỗ gần 4.000 tỷ đồng thành công ty có lãi trong giai đoạn 2025 - 2026.

Trong quý I/2026, WCM ghi nhận lợi nhuận sau thuế trước lợi ích cổ đông thiểu số (NPAT Pre-MI) đạt 204 tỷ đồng, tăng gấp 3,5 lần so với cùng kỳ năm trước, tương ứng biên lợi nhuận đạt 1,8%. 

Mức tăng trưởng này được thúc đẩy bởi sự gia tăng lưu lượng khách hàng và việc mở rộng mạng lưới có tính kỷ luật, kết hợp cải thiện hiệu quả vận hành.

Sự tăng trưởng doanh thu trên cùng cửa hàng (Like-for-like – LFL) thể hiện trên tất cả các mô hình. Đối với mô hình Minimart, tăng trưởng LFL đạt 11,8% trong quý I/2026, cao hơn mức 8,6% của cùng kỳ năm 2025. 

Đối với mô hình siêu thị, mức tăng trưởng LFL đạt 19,9% (so với mức 6,1% của quý I/2025). Đóng góp vào kết quả này là chương trình nâng cấp cửa hàng giúp gia tăng lượng khách; tính đến tháng 3/2026, đã có 60 siêu thị hoàn tất nâng cấp. 

Mô hình siêu thị trong quý I/2026 cũng ghi nhận EBIT dương với biên lợi nhuận 3,5%, cải thiện 386 điểm cơ bản so với cùng kỳ.

Sức cầu của hệ thống WCM cũng tác động trực tiếp lên hệ sinh thái của tập đoàn mẹ, điển hình là tổng doanh thu của Masan MEATLife tại hệ thống WCM đã tăng 30,2% so với cùng kỳ.

Cơ sở cho việc mở rộng mạng lưới không kéo theo sự sụt giảm về lợi nhuận nằm ở nền tảng vận hành đã được tái cấu trúc. Theo CEO WCM, tiêu chí đơn giản và hiệu quả được đặt lên hàng đầu trong thiết kế và xây dựng cửa hàng, giúp giảm 30% chi phí đầu tư trên mỗi điểm bán. Đồng thời, việc đơn giản hóa và số hóa quy trình vận hành giúp giảm 30% chi phí vận hành mỗi ngày.

Về chuỗi cung ứng, thay vì nhận hàng phân mảnh trực tiếp từ nhà cung cấp, hiện nay trên 60% lượng hàng hóa của WCM được luân chuyển qua các trung tâm phân phối (DC). Sự dịch chuyển này làm giảm chi phí vận tải, tăng độ phủ và nâng tỷ lệ có mặt sẵn sàng của hàng hóa tại mỗi cửa hàng lên 90%.

Yếu tố công nghệ cũng được can thiệp vào khâu tối ưu hóa danh mục hàng hóa và đặt hàng tự động. Nhờ đó, lượng hàng tồn kho đã giảm 17 ngày trong vòng 2 năm. 

Việc quản lý dòng tiền thu chi giúp WCM đạt 6 ngày âm về vốn lưu động (working capital), tương ứng mức tiết kiệm 500 tỷ đồng. 

Ngoài ra, thông qua việc tái cấu trúc ngành hàng và hệ thống phân phối lớn, WCM đã phát triển từ một điểm bán đơn thuần trở thành kênh tiếp thị (marketing channel) cho các nhãn hàng. Sự chuyển đổi vai trò này giúp biên lợi nhuận tăng thêm 7 điểm phần trăm so với 5 năm trước.

Nông thôn: Động lực tăng trưởng chiến lược

Năm 2020, mạng lưới của WCM chủ yếu tập trung tại TP HCM và Hà Nội. Đến năm 2026, với tỷ lệ thâm nhập 13% ở cấp phường xã, WCM đã có mặt ở gần một nửa lãnh thổ Việt Nam, theo bà Phương.

Tuy nhiên, định hướng của doanh nghiệp đánh giá 60% số phường xã chưa tiếp cận là dư địa để mở rộng.

Thay vì coi nông thôn là thị trường thứ cấp, WCM định vị đây là động lực tăng trưởng chiến lược trong những năm tới. 

Dữ liệu vĩ mô cho thấy 60% dân số sinh sống ở nông thôn với quy mô thị trường ngành tiêu dùng trên 30 tỷ USD. Tuy nhiên, kênh bán lẻ hiện đại mới chiếm 10% (so với 30% ở thành thị), và tỷ lệ hàng hóa có thương hiệu hiện diện tại đây mới đạt 49%.

Để khai thác khu vực này, WCM áp dụng định dạng Minimart tập trung vào chiến lược giá và khuyến mại, khác với chiến lược chú trọng hàng tươi sống tại thành thị. 

Trong quý I/2026, mô hình Minimart ở nông thôn ghi nhận mức tăng trưởng 60%. Kế hoạch trong năm nay của WCM là phân bổ 70% số lượng cửa hàng mở mới vào khu vực nông thôn. 

Doanh nghiệp cho biết mức đầu tư tại đây có điểm hòa vốn thuộc hàng thấp nhất khu vực Đông Nam Á, thậm chí là Châu Á. Mô hình Minimart ở nông thôn có thời gian hoàn vốn dưới 3 năm và tỷ suất sinh lời đạt mức 40%.

Thị trường bán lẻ Việt Nam đang trải qua giai đoạn chuyển dịch cơ cấu. Nếu 10 năm trước, việc dịch chuyển 2% tỷ trọng từ kênh bán lẻ truyền thống (GT) sang kênh hiện đại (MT) cần đến 4 năm, thì trong giai đoạn 2024 - 2025, tốc độ này chỉ mất 1 năm.

Do đó, theo tính toán của WCM, với mỗi 2% dịch chuyển từ GT sang MT, sẽ có 1% dịch chuyển trực tiếp đến WCM trong năm 2026. Mạng lưới khoảng 4.900 cửa hàng hiện tại đang được đặt trong bối cảnh cạnh tranh với khoảng 500.000 điểm bán truyền thống, tạo cơ sở để doanh nghiệp duy trì tốc độ mở mới từ 1.500 đến 2.000 cửa hàng mỗi năm.

Dự kiến trong nửa đầu năm 2026, WCM hướng tới mức tăng trưởng doanh thu 27% so với cùng kỳ, được hỗ trợ bởi tăng trưởng LFL và kế hoạch mở mới 700 cửa hàng. 

Tính cho cả năm 2026, WCM đặt mục tiêu có 6.100 điểm bán, doanh thu dao động từ 47.000 đến 49.000 tỷ đồng, và lợi nhuận vượt 1.000 tỷ đồng. Lợi nhuận hoạt động dự kiến đạt khoảng 2.400 tỷ đồng, tạo ra dòng tiền dư để tái đầu tư mở mới mà không cần huy động thêm vốn. 

Trong tầm nhìn dài hạn đến năm 2030, với tốc độ mở mới duy trì 1.500 - 1.700 cửa hàng/năm, chuỗi bán lẻ này hướng tới quy mô trên 13.000 cửa hàng, đạt doanh thu 120.000 tỷ đồng và đưa biên lợi nhuận EBIT lên mức 6%.