Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản (VASEP), từ tháng 3, nếu tôm hùm Canada chính thức được gỡ mức thuế 25%, mặt bằng cạnh tranh tại Trung Quốc có thể thay đổi nhanh: Canada có động lực “giành lại” thị phần ở các kênh nhà hàng cao cấp và quà biếu, trong khi Australia tiếp tục củng cố sự hiện diện sau khi thương mại được khôi phục.

Đầu 2026, thỏa thuận giữa Trung Quốc và Canada giúp gỡ mức thuế 25% với tôm hùm và cua Canada từ 1/3/2026. Cuộc cạnh tranh giữa các nguồn cung tôm hùm cho Trung Quốc sẽ bước sang một “vòng mới” trong năm 2026.

Song song với Canada, một nguồn cung khác cũng tạo ảnh hưởng đáng kể là Australia. Chính phủ Australia thông báo việc xuất khẩu tôm hùm đá sống sang Trung Quốc được khôi phục “ngay lập tức” từ 20/12/2024, mở đường cho dòng hàng quay lại thị trường sau thời kỳ gián đoạn.

Diễn biến này phản ánh ngay trong cơ cấu 2025: lượng từ Australia tăng mạnh, góp phần làm tổng nhập khẩu Trung Quốc tăng lên kỷ lục và gia tăng cạnh tranh ở phân khúc cao cấp.

Trong bối cảnh tiêu dùng Trung Quốc phân hóa, nhóm hàng cao cấp vẫn có sức mua nhưng người tiêu dùng cũng “tính toán” hơn, theo VASEP, doanh nghiệp Việt Nam muốn giữ đà cần đi theo đúng hướng thị trường: ổn định chất lượng, chuẩn hóa quy cách, tối ưu logistics hàng sống/tươi, và tăng kết nối trực tiếp với các mạng lưới phân phối hiện đại.

"2025 cho thấy Trung Quốc sẵn sàng “mua mạnh” tôm hùm khi nhu cầu phân khúc cao cấp phục hồi. Nhưng 2026 sẽ là năm kiểm nghiệm bản lĩnh: ai giữ được chất lượng, tốc độ giao hàng và khả năng bám kênh phân phối sẽ là người giữ được thị phần khi Canada quay lại cuộc chơi và cạnh tranh ở phân khúc cao cấp trở nên gay gắt hơn", VASEP nhận định.

Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, năm 2025 là một năm bứt phá đặc biệt của tôm hùm Việt Nam tại thị trường Trung Quốc. Tổng giá trị tôm Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc & Hong Kong đạt 1,3 tỷ USD, tăng 55% so với 2024.

Trong cơ cấu đó, tôm hùm xanh là “đầu kéo” vượt trội: kim ngạch năm 2025 đạt 840 triệu USD, tăng 131% so với 2024.

Số liệu xuất khẩu tôm hùm của Việt Nam sang Trung Quốc trong tháng 1 cho thấy vẫn giữ nhịp tốt. Xuất khẩu tôm hùm xanh của Việt Nam sang Trung Quốc& Hong Kong đạt khoảng 100,2 triệu USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm ngoái. 

Năm 2025, xuất khẩu tôm hùm của Việt Nam sang Trung Quốc có lợi thế cạnh tranh cao hơn các nguồn cung đối thủ nhờ thời gian vận chuyển ngắn và ổn định chất lượng khi giao. Khi Canada chịu bất lợi thuế trong 2025 và Australia đang trở lại, người mua Trung Quốc có xu hướng phân bổ nguồn cung theo hướng vừa tối ưu giá, vừa tối ưu độ ổn định giao hàng – và Việt Nam hưởng lợi rõ rệt.