Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện tại Việt Nam trong tháng 1/2026 ước đạt 1,68 tỷ USD, tăng 11,3% so với cùng kỳ năm trước, đồng thời là mức cao nhất của tháng 1 trong vòng 5 năm qua. 

Đáng chú ý, trong số 35 quốc gia và vùng lãnh thổ có dự án đầu tư được cấp phép mới tại Việt Nam trong tháng 1, Mỹ đứng thứ 4 với tổng vốn đăng ký cấp mới đạt 85,5 triệu USD, chiếm 5,7% tổng vốn đăng ký cấp mới.

Đây được xem là tín hiệu tích cực cho thấy các doanh nghiệp Mỹ vẫn duy trì sự quan tâm và hiện diện đầu tư tại Việt Nam, trong bối cảnh cạnh tranh thu hút FDI giữa các quốc gia ngày càng gay gắt.

Trao đổi với phóng viên, ông Adam Sitkoff, Giám đốc điều hành Hiệp hội Thương mại Mỹ (Amcham) tại Hà Nội đã chia sẻ đánh giá của cộng đồng doanh nghiệp Mỹ về môi trường đầu tư kinh doanh tại Việt Nam, xu hướng mở rộng đầu tư trong thời gian tới, cũng như những khuyến nghị nhằm thu hút thêm dòng vốn FDI chất lượng cao.

Các doanh nghiệp Mỹ hiện đánh giá thế nào về môi trường đầu tư – kinh doanh tại Việt Nam? Đâu là những lợi thế nổi bật nhất?

Ông Adam Sitkoff: Việt Nam vẫn được xem là một trong những điểm đến đầu tư hấp dẫn hàng đầu trong khu vực, là nơi nhiều doanh nghiệp Mỹ cân nhắc để mở rộng hoạt động và rót vốn. Đây là nơi mà rất nhiều doanh nghiệp đang cân nhắc để kinh doanh và rót vốn, bởi Việt Nam hội tụ các điều kiện phù hợp cho nhiều công ty trong tương lai.

Các doanh nghiệp Mỹ nhìn thấy Việt Nam là thị trường hơn 101 triệu dân, với nhu cầu ngày càng tăng đối với sản phẩm chất lượng cao hơn, giá cạnh tranh hơn và nhiều lựa chọn hơn. Bên cạnh đó, Việt Nam cũng là điểm đến hấp dẫn để sản xuất hàng hóa và dịch chuyển một phần chuỗi cung ứng. Đây là lý do khiến các doanh nghiệp thuộc nhiều lĩnh vực tiếp tục cân nhắc mở rộng hiện diện và đầu tư. 

Trong thời gian tới các công ty Mỹ có xu hướng mở rộng đầu tư tại Việt Nam ra sao, như tăng vốn hay xây dựng nhà máy mới?

Ông Adam Sitkoff: Các doanh nghiệp Mỹ vẫn quan tâm đến Việt Nam và đã, đang đầu tư tại đây. Trên thực tế, nhiều khoản đầu tư được thực hiện thông qua nguồn vốn từ các công ty con đặt ở nước ngoài, chẳng hạn tại Singapore, do thuận lợi hơn về thuế. Vì vậy, nếu nhìn vào quy mô đầu tư thực chất, Mỹ có thể đã là nhà đầu tư lớn thứ 3 hoặc thứ 4 tại Việt Nam và xu hướng này được kỳ vọng sẽ tiếp tục.

Trong năm 2025, nền kinh tế Việt Nam đã thể hiện khả năng phục hồi và tiến bộ đáng kể, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, đạt được tăng trưởng ổn định và hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế toàn cầu. Kết quả này là yếu tố tích cực để các doanh nghiệp Mỹ tiếp tục hoạt động và mở rộng kinh doanh tại Việt Nam, đồng thời vững niềm tin vào năm mới. 

Do đó, doanh nghiệp Mỹ được kỳ vọng sẽ tiếp tục là một bên tham gia quan trọng, thậm chí ngày càng quan trọng hơn trong nền kinh tế Việt Nam, khi xu hướng mở rộng đầu tư đã diễn ra và nhiều khả năng sẽ tiếp tục trong thời gian tới.

Bên cạnh những thuận lợi, các doanh nghiệp Mỹ đang gặp phải những khó khăn và trở ngại lớn nhất nào khi đầu tư tại Việt Nam?

Ông Adam Sitkoff: Thách thức lớn nhất mà các doanh nghiệp Mỹ thường nhắc đến là chất lượng của chính sách và quy định, cũng như mức độ tiệm cận với các chuẩn mực quốc tế. Tốc độ xây dựng và ban hành chính sách hiện nay rất nhanh, đôi khi khiến quá trình rà soát, hoàn thiện chưa có đủ thời gian như trước để đảm bảo tính đầy đủ và ổn định.

Điều này có thể dẫn tới việc một số quy định phát sinh thêm gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp. Trong những trường hợp nhất định, nhà đầu tư có thể cân nhắc chuyển hướng sang các thị trường khác như Indonesia, Mexico hoặc những quốc gia tương tự.

Thực tế cho thấy dòng vốn đầu tư của Mỹ vẫn tiếp tục vào Việt Nam, nhưng đồng thời cũng có những khoản đầu tư chuyển sang các nước khác. Điều này đặt ra yêu cầu cần nhìn nhận rõ nguyên nhân và có giải pháp cải thiện để nâng cao sức cạnh tranh trong thu hút FDI. Vì vậy, việc duy trì đối thoại chính sách và tiếp nhận phản hồi kịp thời là cần thiết, nhằm đảm bảo các văn bản ban hành có chất lượng cao và phù hợp với thực tiễn.

Việt Nam cần ưu tiên cải thiện những yếu tố nào để thu hút thêm dòng vốn FDI chất lượng cao từ Mỹ, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ cao và sản xuất chiến lược?

Ông Adam Sitkoff: Yếu tố quan trọng nhất là hoàn thiện hệ thống quy tắc, quy định theo hướng tốt hơn và giảm bớt các rào cản đối với doanh nghiệp. Quốc gia nào cũng có xu hướng dựng lên những hàng rào nhằm bảo vệ ngành trong nước, nhưng điều cần hướng tới là bảo đảm gánh nặng tuân thủ ở mức thấp nhất và hạn chế tối đa các rào cản không cần thiết.

Hiện nay, một đoàn công tác do Bộ Công Thương dẫn đầu cùng các bộ, ngành liên quan đang làm việc tại Washington D.C. để thảo luận với phía Mỹ về hiệp định khung thương mại Việt Nam - Mỹ. Nội dung không chỉ liên quan đến việc giảm thuế quan mà còn nhằm giải quyết các rào cản phi thuế quan là những yếu tố khiến doanh nghiệp Mỹ chưa thể tiếp cận đầy đủ thị trường Việt Nam.

Nếu tiếp tục phối hợp để tháo gỡ các rào cản và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho tiếp cận thị trường, điều đó không chỉ có lợi cho nhà đầu tư Mỹ mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho các gia đình Việt Nam và người trẻ Việt Nam.

Triển vọng tăng trưởng của Việt Nam phụ thuộc lớn vào chất lượng của môi trường pháp lý. Nếu một quốc gia khác, chẳng hạn Philippines, trở nên hấp dẫn hơn, dòng vốn hoàn toàn có thể chuyển hướng. Các tập đoàn lớn không rót hàng tỷ USD chỉ vì yếu tố cảm tính như thời tiết hay ẩm thực, mà dựa trên điều kiện để họ có thể vận hành hiệu quả và thành công lâu dài.

Xin cảm ơn ông về những chia sẻ vừa rồi!