Từ chỗ là lợi thế gần như riêng của nhóm ngân hàng quốc doanh, quy mô vốn điều lệ đang trở thành mặt trận cạnh tranh mới giữa các nhà băng lớn. Hàng loạt kế hoạch phát hành cổ phiếu quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng được triển khai trong năm 2026, đưa nhiều ngân hàng tiến sát hoặc vượt mốc 100.000 tỷ đồng vốn điều lệ.
Nếu các phương án được thực hiện đúng kế hoạch, thứ hạng vốn điều lệ trong hệ thống sẽ có sự thay đổi đáng kể. MB, VPBank và Techcombank nhiều khả năng sẽ gia nhập nhóm ngân hàng có vốn điều lệ trên 100.000 tỷ đồng, trong khi VietinBank cũng hướng tới quy mô trên 105.000 tỷ đồng.
Tại thời điểm cuối quý II/2026, Vietcombank vẫn dẫn đầu hệ thống về vốn điều lệ với 83.557 tỷ đồng. Xếp sau là MB với gần 80.550 tỷ đồng, VPBank hơn 79.339 tỷ đồng, VietinBank gần 77.669 tỷ đồng, BIDV 72.800 tỷ đồng và Techcombank 70.862 tỷ đồng.
Tuy nhiên, thứ tự này đang đứng trước khả năng thay đổi mạnh khi các kế hoạch tăng vốn lần lượt được hoàn tất.
MB là một trong những ngân hàng tiến gần nhất tới cột mốc 100.000 tỷ đồng. Ngân hàng đã triển khai phương án phát hành hơn 1,2 tỷ cổ phiếu để trả cổ tức với tỷ lệ 15%, đồng thời chào bán khoảng 805,5 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu với giá 10.000 đồng/cổ phiếu.
Nếu hoàn tất hai đợt phát hành, vốn điều lệ MB sẽ tăng từ gần 80.550 tỷ đồng lên khoảng 100.687 tỷ đồng. Ngân hàng còn có kế hoạch phát hành riêng lẻ tối đa 200 triệu cổ phiếu, qua đó có thể đưa vốn điều lệ lên gần 102.700 tỷ đồng.
VPBank cũng đang tiến thẳng tới mốc này. Ngày 25/9 tới đây là ngày đăng ký cuối cùng để ngân hàng chốt danh sách cổ đông nhận cổ tức bằng cổ phiếu tỷ lệ 26,04%. Dự kiến hơn 2,06 tỷ cổ phiếu sẽ được phát hành, tương ứng giá trị theo mệnh giá hơn 20.600 tỷ đồng.
Sau đợt phát hành, vốn điều lệ VPBank dự kiến tăng từ 79.339 tỷ đồng lên đúng 100.000 tỷ đồng. Chưa dừng lại ở đó, ngân hàng còn có kế hoạch chào bán riêng lẻ hơn 624 triệu cổ phiếu cho nhà đầu tư nước ngoài, bổ sung khoảng 6.243 tỷ đồng vốn điều lệ. Nếu hoàn tất toàn bộ phương án, vốn của VPBank có thể lên khoảng 106.244 tỷ đồng.
Techcombank thậm chí dự kiến vượt xa mốc 100.000 tỷ đồng. Ngân hàng đã được cổ đông thông qua phương án phát hành gần 3,573 tỷ cổ phiếu qua hai cấu phần.
Trong đó, phần lớn là hơn 3,543 tỷ cổ phiếu trả cổ tức với tỷ lệ 50%, sử dụng nguồn lợi nhuận lũy kế chưa phân phối. Bên cạnh đó, Techcombank dự kiến phát hành gần 30 triệu cổ phiếu ESOP cho người lao động.
Tổng cộng, vốn điều lệ Techcombank dự kiến tăng từ 70.862 tỷ đồng lên khoảng 106.593 tỷ đồng sau khi hoàn tất các phương án.
Như vậy, nhóm ngân hàng tư nhân lớn đang tạo ra sự thay đổi đáng kể trên bảng xếp hạng vốn điều lệ. Nếu trước đây nhóm ngân hàng quốc doanh giữ khoảng cách khá lớn, thì hiện nay khoảng cách này đang được thu hẹp nhanh chóng.
Ở nhóm ngân hàng có vốn nhà nước, VietinBank đang thực hiện phương án tăng vốn từ nguồn lợi nhuận giữ lại. Nếu được phê duyệt và hoàn tất, vốn điều lệ ngân hàng có thể vượt 105.000 tỷ đồng.
BIDV cũng vừa hoàn tất phát hành hơn 498 triệu cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu vào cuối tháng 8, nâng vốn điều lệ từ hơn 72.800 tỷ đồng lên trên 77.782 tỷ đồng. Ngân hàng tiếp tục triển khai phương án tăng vốn lên khoảng 99.558 tỷ đồng.
Vietcombank hiện vẫn đứng đầu hệ thống nhưng phương án tăng vốn đã được thông qua mới đưa vốn điều lệ lên hơn 94.000 tỷ đồng, thấp hơn mức dự kiến của một số ngân hàng tư nhân lớn.
Làn sóng tăng vốn cũng lan rộng xuống nhóm ngân hàng quy mô trung bình. HDBank dự kiến nâng vốn điều lệ lên 72.069 tỷ đồng thông qua cổ tức bằng cổ phiếu, cổ phiếu thưởng và chào bán riêng lẻ. ABBank được Ngân hàng Nhà nước chấp thuận tăng vốn từ 16.068 tỷ đồng lên tối đa 26.833 tỷ đồng.
MSB, VIB, VietABank, VietBank và nhiều ngân hàng khác cũng đang triển khai các phương án phát hành cổ phiếu, cho thấy tăng vốn không còn là câu chuyện riêng của nhóm ngân hàng dẫn đầu.
Phía sau các kế hoạch tăng vốn hàng chục nghìn tỷ đồng là nhu cầu mở rộng quy mô hoạt động trong bối cảnh tín dụng tăng nhanh, trong khi huy động vốn chịu nhiều sức ép.
Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước, đến ngày 28/8, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,5 triệu tỷ đồng, tăng 10,24% so với cuối năm 2025. Trong khi đó, huy động vốn VND đến ngày 22/8 tăng 8,77% so với đầu năm. Diễn biến này cho thấy tín dụng đang tăng nhanh hơn huy động trong năm nay.
Trong bối cảnh này, tăng vốn giúp các ngân hàng có thêm nguồn lực để mở rộng bảng cân đối, đồng thời duy trì các tỷ lệ an toàn khi tín dụng tiếp tục tăng trưởng.
Nguồn vốn của ngân hàng đến từ nhiều kênh như tiền gửi khách hàng, thị trường liên ngân hàng, phát hành giấy tờ có giá và các tổ chức tài chính. Trong khi đó, vốn điều lệ là một bộ phận cấu thành vốn tự có, qua đó có vai trò trong việc đáp ứng các yêu cầu về an toàn vốn.
Theo lộ trình tại Thông tư 14/2025/TT-NHNN, hệ số an toàn vốn tối thiểu được định hướng nâng từ 8% lên 10,5% vào năm 2030. Đây cũng là một trong những yếu tố khiến nhu cầu củng cố vốn của các ngân hàng ngày càng rõ nét.
Với nhóm ngân hàng quốc doanh, tăng vốn giúp bổ sung nguồn lực cho hoạt động tín dụng. Trong khi đó, các ngân hàng tư nhân có thêm dư địa để mở rộng cho vay, đầu tư công nghệ, ngân hàng số và quản trị rủi ro.
Dù vậy, tăng vốn không đồng nghĩa lợi nhuận sẽ tăng tương ứng. Kết quả kinh doanh quý II/2026 cho thấy sự phân hóa khi trong 27 ngân hàng niêm yết vẫn có 6 nhà băng ghi nhận lợi nhuận giảm so với cùng kỳ.
Sau khi quy mô vốn được nâng lên, hiệu quả sử dụng nguồn lực sẽ trở thành bài toán đáng chú ý. Tăng trưởng tín dụng, chi phí vốn, biên lãi ròng (NIM), nợ xấu, dự phòng và nguồn thu ngoài lãi sẽ tác động trực tiếp đến khả năng sinh lời trên nền vốn mới.
Mốc 100.000 tỷ đồng vốn điều lệ đang được nhiều ngân hàng lớn hướng tới. Nếu các kế hoạch hiện nay được triển khai đúng tiến độ, nhóm ngân hàng có vốn điều lệ trên 100.000 tỷ đồng sẽ ngày càng đông hơn. Khi đó, cuộc đua sẽ không chỉ nằm ở quy mô vốn mà còn ở khả năng sử dụng nguồn vốn mới để tăng trưởng tín dụng và lợi nhuận.
