Dự thảo gồm 9 chương, 45 điều, đề xuất nhiều cơ chế đột phá nhằm tạo động lực để TP HCM phát triển vượt trội. Bên cạnh việc bổ sung cơ chế, thẩm quyền, chính sách được kỳ vọng giúp xây dựng nền tảng pháp lý mới cho siêu đô thị trong giai đoạn phát triển mới.  

Tóm tắt nội dung dự thảo, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TP HCM cho biết tổ biên tập kế thừa cấu trúc các chương của Luật Thủ đô.

9 chương của dự thảo gồm những quy định chung; tổ chức chính quyền, chế độ công vụ và ban hành văn bản quy phạm pháp luật; quy hoạch, xây dựng, phát triển đô thị và trật tự, an toàn đô thị; phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội; phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; nguồn lực phát triển đô thị đặc biệt; liên kết phát triển vùng và bảo vệ môi trường; giám sát, kiểm tra và trách nhiệm giải trình; điều khoản thi hành.  

Đây là dự án luật về phân quyền. Tất cả lĩnh vực đều được thực hiện phân quyền triệt để, tối đa, trừ 4 lĩnh vực không thực hiện phân quyền. Sở Tư pháp TP HCM đang đề xuất đưa vào dự thảo luật gần 300 thẩm quyền, trong đó giao HĐND thành phố hơn 140 thẩm quyền, UBND thành phố hơn 130 thẩm quyền và Chủ tịch UBND thành phố hơn 20 thẩm quyền. 

Theo bà Hạnh, dự thảo luật kế thừa cơ chế thông thoáng từ Luật Thủ đô, cho phép TP HCM xây dựng và ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp. Cơ chế này đi kèm yêu cầu kiểm soát quyền lực và bảo đảm tính thống nhất. Đồng thời, xác lập nguyên tắc ưu tiên áp dụng Luật Đô thị đặc biệt khi có quy định khác biệt. Dự thảo cũng đề xuất giao thẩm quyền cho HĐND lựa chọn áp dụng các cơ chế ưu đãi thuận lợi hơn.  

Tham gia góp ý, các đại biểu cho rằng cần xem xét sự đồng bộ giữa các cơ chế đề xuất với hệ thống pháp luật hiện hành, kiểm soát tốt rủi ro pháp lý về tài chính, quản lý, nhất là đối với các mô hình hoạt động và hợp tác kinh tế mới.

TS. Trần Du Lịch đề xuất Luật Đô thị đặc biệt cần phân quyền cho chính quyền thành phố quyết định hầu hết các vấn đề, trừ một số lĩnh vực không được giao. Đồng thời, cần tháo gỡ những vướng mắc về quy trình, thủ tục hành chính và các điều kiện đang được quy định quá rườm rà như trong lĩnh vực đấu thầu.

Ông cũng đề xuất tăng cường phân quyền cho HĐND trong ban hành quy định, cho phép TP HCM phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, bảo đảm bằng ngân sách địa phương mà không cần Bộ Tài chính bảo lãnh.

GS.TS. Nguyễn Thị Cành, chuyên gia cao cấp Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP HCM cho rằng, với vị thế đô thị đặc biệt cùng những đặc thù riêng, TP HCM cần được phân quyền toàn diện trên nhiều lĩnh vực. Trong đó, thành phố cần được trao quyền thí điểm các chính sách, mô hình mới, chủ động hơn trong phát triển kinh tế và huy động nguồn lực phục vụ phát triển đô thị đặc biệt.