Bên trong hầm lưu trữ vàng của Wyoming Reserve tại bang Wyoming. (Ảnh: WSJ).
Ít ai biết rằng một tòa nhà cũ kỹ ở ngoại ô thành phố Casper, bang Wyoming, lại đang ẩn chứa một “kho báu”: bên dưới nó là những thỏi vàng trị giá khoảng 11,6 triệu USD.
Bang Wyoming đã mua số vàng này vào tháng 12 năm ngoái, sau khi “Đạo luật Vàng Wyoming” được thông qua. Đạo luật yêu cầu bang bổ sung các kim loại quý vào danh mục đầu tư, nhằm phòng ngừa các rủi ro kinh tế như lạm phát nóng lên, nợ công gia tăng và đồng USD suy yếu.
Tuy nhiên, một số nhà lập pháp cũng muốn đề phòng những kịch bản cực đoan hơn, ví dụ như nước Mỹ rơi vào khủng hoảng nợ công.
Ông Bob Ide, nhà lập pháp bang Wyoming và người bảo trợ chính của đạo luật, cho biết: “Tôi không thể dự đoán chính xác về thời điểm, nhưng Mỹ chắc chắn sẽ gặp khủng hoảng nợ công”.
Tổng nợ công của Mỹ đã vượt 38.000 tỷ USD vào đầu năm 2026 và không ít chuyên gia dự đoán con số này sẽ tiếp tục tăng trong hàng chục năm tới.
Một cuộc khủng hoảng nợ công đồng nghĩa với việc chính phủ Mỹ mất khả năng thanh toán nợ, hoặc làn sóng lo ngại vỡ nợ khiến lãi suất tăng vọt và nền kinh tế lao dốc nặng nề.
Theo yêu cầu của luật mới, Wyoming đã chi khoảng 10 triệu USD để mua 2.312 ounce vàng vào cuối năm ngoái. Đến nay, giá trị của chúng đã tăng thêm cả triệu USD.
Số vàng được cất trong một hầm lưu trữ do công ty tư nhân Wyoming Reserve quản lý, đặt bên trong tòa nhà từng là trụ sở của tờ báo địa phương Casper Star-Tribune. Ông Josh Phair, CEO của công ty, mô tả hầm chứa có cấu trúc như “một lớp hành tây”, được neo vào nền đá và bảo vệ nghiêm ngặt.
Chi phí lưu trữ vàng ban đầu vào khoảng 7.021 USD/năm, nhưng khoản phí này có thể biến động hàng ngày tùy theo giá vàng, theo văn phòng thủ quỹ bang.
Ông Phair là một trong những người ủng hộ “Đạo luật Vàng Wyoming”, với kỳ vọng Wyoming có thể trở thành trung tâm kim loại quý của Mỹ. Tuy nhiên, ý tưởng này cũng vấp phải một số chỉ trích.
Thống đốc Mark Gordon tuyên bố chiến lược tích trữ vàng là mối đe dọa với an ninh tài chính của bang, bởi giá vàng có thể biến động mạnh. Ông đã để dự luật được thông qua mà không đặt bút ký phê chuẩn, tờ Wall Street Journal (WSJ) cho hay.
Nỗi lo của ông Gordon không phải là không có cơ sở. Hợp đồng vàng tương lai được giao dịch sôi động nhất từng tăng lên mức kỷ lục 5.354,8 USD/ounce và sau đó giảm 700 USD/ounce chỉ trong vài ngày. Gần đây giá vàng thế giới dao động trong khoảng 5.000 USD/ounce.
Dù vậy, từ lâu người Mỹ đã tin tưởng vàng là công cụ hữu ích để phòng ngừa rủi ro kinh tế. Nghị sĩ Ide nhận xét: “Vàng là máy phát hiện lời nói dối. Vàng là loại tiền tệ thực thụ duy nhất không thể bị làm mất giá một cách có chủ ý”.
Utah, nơi có truyền thống khai thác mỏ lâu đời, là bang đầu tiên của Mỹ tái khẳng định vàng và bạc là phương tiện thanh toán hợp pháp vào năm 2011.
Một đạo luật được thông qua vào năm 2024 đã cho phép Wyoming mua tới 140 triệu USD loại quý - tương đương 10% quỹ dự phòng - hiện đang được cất giữ trong hầm chứa ở thành phố Salt Lake City.
Ngoài Utah và Wyoming, gần đây nhiều bang khác cũng nỗ lực thúc đẩy các đạo luật nhằm bổ sung kim loại quý vào danh mục đầu tư. Trong số đó có thể kể đến West Virginia, Tennessee và Georgia.
Tại West Virginia, trong tuần này các nhà lập pháp đã đề xuất một dự luật sẽ cho phép bang phân bổ tối đa 10% quỹ công vào vàng bạc. Tuần trước, một ủy ban nghị sĩ ở Tennessee đã ủng hộ một dự luật phân bổ 50 triệu USD cho quỹ đầu tư kim loại quý. Trước đó, một đạo luật được ban hành vào năm 2023 đã cho phép thủ quỹ bang này mua bán vàng và bạc.
Utah có thể sẽ còn đi xa hơn nữa. Ông Ken Ivory, một nhà lập pháp của bang, đang thúc đẩy dự luật cho phép các chủ sở hữu và nhà vận hành mỏ dùng vàng để trả một phần thuế.
Ông lập luận rằng khiến vàng trở nên dễ tiếp cận hơn sẽ giúp bảo vệ những người dân bình thường khỏi hệ lụy từ việc chính phủ liên bang chi tiêu vượt quá khả năng cho phép.
“Tôi không thể chịu nổi ý nghĩ sẽ để cháu chắt với hệ lụy nợ công. Tôi phải làm mọi thứ có thể để khắc phục tình hình”, ông giải thích.
CEO Josh Phair của Wyoming Reserve, trong hầm chứa vàng ở thành phố Casper, bang Wyoming, cùng với những thỏi vàng được cất giữ bên trong. (Ảnh: WSJ).
Ông Steve Hanke, nhà kinh tế tại Đại học Johns Hopkins, bình luận rằng không có gì đáng ngạc nhiên khi các bang có truyền thống khai thác mỏ lại đi đầu trong việc tích trữ tài sản dưới dạng khoáng sản.
Vị chuyên gia cho biết: “Nền kinh tế của những bang đó phụ thuộc vào hàng hóa. Họ có các trang trại, họ có mỏ. Các câu chuyện, các chủ đề bàn tán luôn xoay quanh việc giá cả hàng hóa sẽ ra sao”.
Tuy nhiên, ông Hanke cũng cảnh báo các nhà lập pháp ở những bang đó đang đưa ra quyết định chính sách dựa trên sự sợ hãi và một thảm họa có rất ít khả năng xảy ra. Ông khẳng định: “Sẽ không có chuyện đồng USD bị thay thế và cả thế giới sẽ phi USD hóa”.
Ngoài ra, chiến lược đầu tư vào vàng còn vướng phải những rào cản thực tế hơn: Vàng cất giữ trong hầm chứa có tính thanh khoản thấp hơn các loại chứng khoán trong danh mục.
Ông Gordon, Thống đốc bang Wyoming, chỉ ra: “Thay vì một khoản đầu tư, vàng giống một loại hàng hóa hay công cụ lưu trữ giá trị hơn. Thu nhập duy nhất mà bang có thể kiếm được từ vàng là bán chúng với giá cao hơn giá mua”.
Trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại Trung Đông, một diễn biến đáng chú ý đang dần hình thành trên tuyến hàng hải chiến lược bậc nhất thế giới: eo biển Hormuz.
Bất chấp căng thẳng quân sự leo thang tại Trung Đông và các lệnh trừng phạt kéo dài của Mỹ, Iran vẫn đang duy trì nguồn thu đáng kể từ xuất khẩu dầu. Ước tính khoảng 24 triệu thùng dầu Iran đã được vận chuyển qua eo biển Hormuz trong thời gian này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề nghị Trung Quốc hoãn cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch Tập Cận Bình khoảng một tháng vì cuộc chiến ở Iran.
Trung Quốc khẳng định nguồn cung năng lượng của nước này vẫn ở trạng thái ổn định và đủ sức ứng phó với biến động thị trường.
