Chỉ số giá Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân (PCE) trong tháng 4 đã tăng 0,4% so với tháng trước đó - đánh dấu một bước giảm tốc so với mức tăng 0,7% ghi nhận trong tháng 3. Dẫu vậy, nếu tính theo biên độ năm, tỷ lệ lạm phát 3,8% hiện tại đã chạm mức đỉnh cao nhất kể từ tháng 5/2023.
Nếu loại bỏ chi phí biến động của mặt hàng xăng dầu và thực phẩm, thước đo lạm phát lõi - chỉ số được giới tài chính theo dõi sát sao để đánh giá xu hướng lạm phát nền tảng - đã nhích lên mức 3,3% trong vòng một năm tính đến hết tháng 4.
Báo cáo tháng mới nhất từ Bộ Thương mại Mỹ cũng vạch trần thực tế rằng người tiêu dùng đang bắt đầu “nhả chân ga”: Chi tiêu tiêu dùng trong tháng 4 chỉ tăng 0.5%. Đáng chú ý, nếu trừ đi yếu tố lạm phát, chi tiêu thực tế của người dân Mỹ chỉ tăng vỏn vẹn 0,1%.
Trước đó, theo dự báo từ FactSet, các nhà kinh tế kỳ vọng lạm phát sẽ tăng 0,5% theo tháng, tăng 3,9% theo năm, và tốc độ chi tiêu sẽ chậm lại ở mức 0,3%.
Mặc dù giá xăng liên tục leo thang trong tháng 4, giới chuyên gia đã dự báo từ trước rằng ví tiền của người dân Mỹ - vốn dày hơn đôi chút nhờ các khoản hoàn thuế lớn - rốt cuộc sẽ không thể đuổi kịp đà tăng phi mã của chi phí sinh hoạt.
Thước đo lạm phát yêu thích của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chạm mốc 3,8% vào tháng 4. (Nguồn: CNN)
Phần lớn mức tăng chi tiêu trong tháng trước đều đổ dồn vào xăng dầu và các nhu cầu thiết yếu khác: Nhiên liệu, năng lượng, dịch vụ tiện ích, nhà ở và thực phẩm chiếm tới khoảng một nửa tổng lượng tăng trưởng chi tiêu. Tuy nhiên, báo cáo mới đây cũng chỉ ra rằng người tiêu dùng vẫn chưa thắt lưng buộc bụng đối với các khoản chi tiêu không thiết yếu, thậm chí còn gia tăng ngân sách cho các hoạt động giải trí và nhà hàng.
Cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran đã và đang gửi những làn sóng chấn động lan tỏa khắp nền kinh tế toàn cầu. Hoạt động vận tải hàng hải tại Vịnh Ba Tư và Eo biển Hormuz đã bị bóp nghẹt xuống mức nhỏ giọt, làm tê liệt tuyến đường thủy huyết mạch phục vụ cho việc giao thương dầu mỏ, khí đốt tự nhiên, phân bón và nhiều nguyên liệu thô quan trọng khác.
Cú sốc do chiến tranh gây ra đã đẩy giá xăng tăng vọt, bắt đầu kích giá thực phẩm (đặc biệt là nông sản tươi sống) và đe dọa sẽ khiến hàng hóa, dịch vụ khác trở nên đắt đỏ hơn.
Vì giá xăng dầu và thực phẩm thường xuyên trồi sụt thất thường, các nhà kinh tế và các nhà hoạch định chính sách thường nhìn vào chỉ số giá lõi (Core PCE) để có được cái nhìn chính xác hơn về xu hướng lạm phát dài hạn. Trong tháng qua, chỉ số PCE lõi tính theo năm bị kéo lên mức 3,3%.
Trong một lưu ý gửi tới các nhà đầu tư tuần này, ông Stephen Juneau - chuyên gia kinh tế trưởng về thị trường Mỹ tại Bank of America Securities - phân tích rằng lạm phát nền tảng liên tục bị đẩy lên cao phần lớn là do hàng loạt chính sách thuế quan mới áp lên hàng hóa nhập khẩu của Tổng thống Donald Trump.
Ông Trump (Nguồn: CNN)
Một báo cáo tách biệt khác được Bộ Thương mại Mỹ công bố cho thấy nền kinh tế nước này trong quý 1 tăng trưởng với tốc độ chậm hơn so với các báo cáo trước đó. Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) đã phản ánh sự suy yếu của chi tiêu tiêu dùng và đầu tư doanh nghiệp trong giai đoạn này.
Theo đó, GDP Mỹ đạt tốc độ tăng trưởng hàng năm là 1,6% trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 3, giảm so với mức 2% báo cáo ban đầu, nhưng vẫn là bước tiến dài so với mức 0,5% của quý trước đó.
Sức chống chịu của người tiêu dùng cùng việc các doanh nghiệp đổ dòng vốn khổng lồ vào công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đã góp phần thúc đẩy tăng trưởng trong quý 1. Động lực này nhiều khả năng sẽ tiếp tục kéo dài sang quý 2 (từ tháng 4 đến hết tháng 6). Ngân hàng Dự trữ Liên bang Atlanta hiện đang đưa ra dự báo đầy lạc quan rằng GDP quý 2 của Mỹ sẽ đạt mức tăng trưởng mạnh mẽ lên tới 4,3%.
Loạt doanh nghiệp tài chính, từ những gã khổng lồ kỳ cựu cho đến các startup non trẻ, đã đồng loạt nộp đơn xin cấp giấy phép hoạt động ngân hàng nhờ chính sách nới lỏng của ông Trump.
Ông Austan Goolsbee, Chủ tịch Fed chi nhánh Chicago, cảnh báo giá năng lượng cao trong lâu dài làm tăng rủi ro châu Á gặp lạm phát đình trệ.
Các đòn không kích giữa Mỹ và Iran đang khiến căng thẳng giữa hai nước gia tăng và làm lu mờ triển vọng về một thỏa thuận hòa bình.
Khi các tập đoàn công nghệ Mỹ mạnh tay chi tiền cho AI, những nhà sản xuất chip Đài Loan và Hàn Quốc hưởng lợi lớn, tạo ra sự liên kết chặt chẽ giữa ba thị trường chứng khoán này. Nhưng điều đó cũng đồng nghĩa với việc nếu cơn sốt AI đảo chiều, cú sốc có thể nhanh chóng lan từ Phố Wall sang Đài Bắc và Seoul, kéo theo rủi ro cho nền kinh tế toàn cầu.