Câu chuyện lạm phát

Đừng vội mừng là lời khuyên mà tờ Barron’s dành cho các nhà đầu tư sau khi thị trường chứng khoán Mỹ bật tăng mạnh mẽ trong tuần vừa qua.

Báo cáo chính thức cho thấy chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10 đi ngang so với tháng 9, còn CPI lõi (không tính giá năng lượng và thực phẩm) chỉ đi lên 0,2%.

Khi so với cùng kỳ năm trước, CPI và CPI lõi tăng lần lượt 3,2% và 4%. Nếu tiếp tục loại bỏ chi phí nhà ở thì lạm phát còn thấp hơn, vì CPI lõi không tính giá nhà chỉ tăng 1,4% so với một năm trước.  

Số liệu lạm phát tháng 10 giúp thị trường chứng khoán tiếp đà đi lên. Theo Barron's, việc này nói lên nhiều điều về tâm lý của nhà đầu tư hơn là sức khoẻ của nền kinh tế.

Công chúng thấy giá cả vẫn cao, ít nhất là hơn 18% so với tháng 12/2020, và phớt lờ bình luận của các chính trị gia rằng lạm phát đã đi xuống. Phố Wall thấy đây là dấu hiệu chứng tỏ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sắp kết thúc chu kỳ tăng lãi suất và có thể tiến tới hạ lãi suất vào năm tới.

Theo công cụ FedWatch của CME, thị trường dự đoán Fed sẽ giảm lãi suất 4 lần, mỗi lần 25 điểm cơ bản (bps) trong năm 2024. Các nhà đầu tư kỳ vọng ngân hàng trung ương Mỹ sẽ bắt đầu hạ lãi suất vào tháng 5/2024 và thực hiện động thái tương tự vào tháng 7, tháng 9 và tháng 12.

Khảo sát các nhà quản lý quỹ toàn cầu của Bank of America, được công bố ngay trước khi báo cáo CPI tháng 10 được tiết lộ, cho thấy các nhà đầu tư chuyên nghiệp cũng ấp ủ niềm hy vọng tương tự. Khoảng 61% các nhà quản lý quỹ dự kiến lợi suất trái phiếu kho bạc sẽ đi xuống - tỷ lệ cao nhất trong lịch sử của khảo sát này.

Thường xuyên thất vọng

Đây là lần thứ 7 kể từ giữa năm 2022 thị trường kỳ vọng Fed sẽ “chuyển hướng” và hạ lãi suất, chuyên gia Henry Allen của Deutsche Bank lưu ý. Ông cho biết: “Trong 6 trường hợp trước, những hy vọng đó đã tan biến vì lạm phát vẫn tăng quá nhanh khiến Fed không thể an tâm mà cắt giảm lãi suất”.

Từ đầu năm 2021 đến nay, lạm phát vẫn cao hơn mục tiêu 2% của Fed. Dự báo Fed công bố hồi tháng 9 cho thấy các nhà hoạch định chính sách dự kiến còn một đợt tăng lãi suất nữa vào tháng 12 và chỉ có hai đợt giảm vào năm tới. Lãi suất sẽ vào khoảng 5,1% vào cuối năm 2024, cao hơn hẳn dự báo của thị trường là 4,38%.

Trong suốt chu kỳ chính sách hiện tại của Fed, các nhà đầu tư đã quá hấp tấp khi dự đoán các đợt cắt giảm lãi suất và thường xuyên phải điều chỉnh dự đoán ra mốc thời gian xa hơn.

Chỉ số S&P 500 đã tăng gần 10% kể từ mức thấp nhất trong tháng 10 năm ngoái và lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã giảm 0,5 điểm % kể từ đỉnh trên 5%. Điều đó cho thấy “một lần nữa, thị trường đang đặt cược vào kịch bản lý tưởng, đó là Fed khống chế được lạm phát mà không gây ra suy thoái", theo báo cáo của Macro Intelligence 2 Partners.

Song, khi các điều kiện tài chính nới lỏng, nền kinh tế Mỹ nhiều khả năng sẽ chỉ giảm tốc chút ít trong quý I/2024, cản trở mục tiêu kiềm chế lạm phát của Fed.

Nói cách khác, sự sụt giảm của lợi suất trái phiếu - dựa trên kỳ vọng về các đợt cắt giảm lãi suất của Fed trong năm 2024 - có thể ngăn cản Chủ tịch Powell và các đồng nghiệp thực sự giảm lãi suất.

Ông Robert Tipp, Giám đốc đầu tư tại PGIM Fixed Income, cũng nghĩ rằng việc lạm phát không chịu lùi về mức 2% sẽ ngăn Fed hạ lãi suất. Thêm nữa, nhu cầu vay nợ liên tục của Bộ Tài chính Mỹ để tài trợ cho khoản thâm hụt ngân sách “khổng lồ” sẽ ngăn lợi suất trái phiếu giảm đáng kể.